Nowiny i Masłów. Podkieleckie potęgi
Absolutnym liderem w kategorii Funkcjonalnego Obszaru Miejskiego Kielc pozostaje gmina Nowiny. To właśnie to miejsce zajęło pierwsze miejsce w regionie, wyprzedzając nawet tak dynamiczne ośrodki jak Morawica. Nowiny są również liderem powiatu kieleckiego, co potwierdza ich stabilną i niezwykle mocną pozycję finansową.Tuż za nimi plasuje się gmina Masłów, która zajęła trzecie miejsce w rankingu regionalnym dla obszaru kieleckiego. W ogólnopolskim Rankingu Finansowym 2025 Masłów sklasyfikowano na wysokim, 235. miejscu w kraju wśród wszystkich 1459 gmin wiejskich, osiągając wskaźnik syntetyczny na poziomie 3,35.
Królowie "pozaaglomeracyjni". Tuczępy i Secemin
Jeśli spojrzymy na gminy wiejskie położone poza bezpośrednim sąsiedztwem dużych miast, na szczycie podium melduje się gmina Tuczępy. Jest ona oficjalnym zwycięzcą rankingu w kategorii pozaaglomeracyjnych gmin wiejskich w regionie. Tuczępy są również liderem powiatu buskiego. Kolejne miejsca w tej prestiżowej kategorii zajęły:
- Secemin (II miejsce w regionie, lider powiatu włoszczowskiego).
- Sadowie (III miejsce w regionie, lider powiatu opatowskiego).
Co ciekawe, gmina Sadowie w skali całego kraju zajęła solidne 330. miejsce w rankingu finansowym, wyprzedzając setki innych jednostek.
Niespodzianka z powiatu pińczowskiego Gmina Kije
Analizując twarde dane indeksu finansowego (uwzględniającego m.in. udział dochodów własnych i wydatki inwestycyjne), czarnym koniem zestawienia okazuje się gmina Kije. W ogólnopolskim rankingu gmin wiejskich zajęła ona najwyższą lokatę spośród świętokrzyskich wsi – 129. miejsce w Polsce. Jej wskaźnik finansowy wyniósł 3,51, co świadczy o niezwykle zdrowym budżecie i świetnym zarządzaniu.
TOP najbogatszych wsi w regionie (według Rankingu Finansowego 2025)
- Nowiny (powiat kielecki) – 11 802,86 zł (miejsce 11. w Polsce).
- Tuczępy (powiat buski) – 10 130,22 zł (miejsce 33. w Polsce).
- Secemin (powiat włoszczowski) – 8 560,94 zł (miejsce 74. w Polsce).
- Kije (powiat pińczowski) – 7 820,72 zł (miejsce 129. w Polsce)
- Masłów (powiat kielecki) – 7 386,41 zł (miejsce 235. w Polsce).
- Sadowie (powiat opatowski) – 6 981,42 zł (miejsce 330. w Polsce).
- Bodzechów (powiat ostrowiecki) – 6 951,44 zł (miejsce 337. w Polsce).
- Miedziana Góra (powiat kielecki) – 6 945,86 zł (miejsce 342. w Polsce).
- Baćkowice (powiat opatowski) – 6 934,14 zł (miejsce 346. w Polsce).
- Radków (powiat jędrzejowski) – 6 930,09 zł (miejsce 348. w Polsce).
Pozostałe gminy wiejskie (zamożność per capita)
- Obrazów (powiat sandomierski) – 6 711,92 zł.
- Słupia Jędrzejowska (powiat jędrzejowski) – 6 610,30 zł.
- Wojciechowice (powiat opatowski) – 6 592,34 zł.
- Skarżysko-Kościelne (powiat skarżyski) – 6 587,09 zł.
- Łączna (powiat skarżyski) – 6 498,33 zł.
- Złota (powiat pińczowski) – 6 477,73 zł.
- Michałów (powiat pińczowski) – 6 464,05 zł.
- Zagnańsk (powiat kielecki) – 6 459,48 zł.
- Waśniów (powiat ostrowiecki) – 6 272,81 zł.
- Solec-Zdrój (powiat buski) – 6 261,38 zł.
Podane kwoty to tzw. zamożność faktyczna, obliczana poprzez podzielenie dochodów skorygowanych (po odjęciu składek na subwencję równoważącą, czyli „janosikowego”, oraz dodaniu skutków ulg podatkowych) przez liczbę ludności. Metodologia ta pomija dotacje celowe, aby umożliwić rzetelne porównanie stabilności finansowej jednostek.
Dlaczego te gminy są bogate?
Wzrost zamożności w 2025 roku to nie tylko efekt reformy podatkowej, ale przede wszystkim rekordowych dochodów budżetowych. Samorządy te postawiły na:
- Inwestycje majątkowe. W 2025 roku wydatki na ten cel w skali kraju wzrosły o ponad 8 mld zł.
- Fundusze unijne. Skuteczne pozyskiwanie środków z UE (jak w przypadku gminy Nowa Słupia) pozwala na realizację projektów bez nadmiernego zadłużania się.
- Udział w PIT. Nowy mechanizm oparty na dochodach podatników sprawił, że wpływy do budżetów wiejskich stały się bardziej przewidywalne i wyższe.
Świętokrzyskie gminy wiejskie udowadniają, że "wieś" nie musi kojarzyć się z brakiem kapitału. Dzięki stabilności finansowej, region ten zajmuje obecnie 7. miejsce w Polsce pod względem ogólnej zamożności województw, wyprzedzając wiele bogatszych teoretycznie obszarów.