Tajemnice starachowickiej wąskotorówki na wyciągnięcie ręki! Nowe tablice w mieście – sprawdź, gdzie je znaleźć

Gdzie szukać historycznych przystanków?

Nowa ekspozycja plenerowa nie jest przypadkowa. Tablice zostały ulokowane w punktach, które łączą codzienne życie mieszkańców z historycznym szlakiem kolejowym:

1. Skwer pomiędzy Galardią a McDonald’s (ul. Wyszyńskiego) – to tutaj powstaje przyszły Skwer Kolejarzy, który ma przypominać o tradycjach branży w naszym mieście.
2. Plac przed dworcem Starachowice Wschodnie (ul. Kolejowa) – w miejscu, gdzie historia styka się z nowoczesną komunikacją.
3. Parking przy Muzeum Przyrody i Techniki (ul. Marszałka Piłsudskiego 95) – tuż obok serca dawnego przemysłu

Dlaczego warto się zatrzymać? Ciekawostki, o których mogłeś nie wiedzieć

Starachowicka wąskotorówka to nie tylko „pociąg retro”. To fascynująca historia techniki i... kryminalna zagadka w tle. Oto kilka faktów, które znajdziesz w źródłach.

• Przemysłowy gigant. System o rozstawie toru 750 mm powstał na początku XX wieku, by łączyć Wielki Piec z kopalniami rudy żelaza i lasami Puszczy Iłżeckiej. Był niezbędny do transportu drewna i surowców.
• Zaginione kilometry. Czy wiesz, że obecnie trasa jest podzielona na dwa odcinki (Starachowice–Lipie oraz Iłża–Marcule), ponieważ ok. 4 km torowiska zostało rozkradzione w latach 1998–2004?.
• Unikat na skalę kraju. Tabor kolejki obejmuje wagon z rampą dla wózków inwalidzkich, co jest rzadkością w polskim muzealnictwie wąskotorowym.
• Zabytek pod ochroną. Już w 1995 roku cała linia została wpisana do rejestru zabytków, co potwierdza jej ogromną wartość historyczną

Wielki powrót coraz bliżej?

Pojawienie się tablic to tylko wstęp do większych zmian. W lutym 2026 roku władze powiatu podpisały umowę na przygotowanie dokumentacji projektowej, która ma doprowadzić do pełnej rewitalizacji linii łączącej Starachowice z Iłżą. Planowana modernizacja obejmuje m.in. remonty torowisk i przejazdów kolejowych, co w przyszłości pozwoli znów cieszyć się pełną, blisko 20-kilometrową trasą.

Muzealne eksponaty w małym muzeum Starachowickiej Kolejki

W mini-muzeum Starachowickiej Kolei Wąskotorowej, zlokalizowanym przy stacji początkowej w Starachowicach, zgromadzono przedmioty dokumentujące bogatą historię tej linii.Do najważniejszych kategorii eksponatów znajdujących się w muzeum należą:

• Uniformy kolejowe – dawne stroje służbowe pracowników kolei.
• Narzędzia – sprzęty wykorzystywane przy obsłudze i konserwacji linii.
• Stare bilety – dokumentujące ruch pasażerski, który tętnił tu przez dziesięciolecia.
• Archiwalne fotografie – zdjęcia przedstawiające kolejkę w czasach, gdy stanowiła ona kręgosłup lokalnego przemysłu i łączyła Wielki Piec z kopalniami oraz lasami Puszczy Iłżeckiej.

Oprócz mniejszych eksponatów zgromadzonych w budynku, „żywym muzeum” jest sam zabytkowy tabor, którym dysponuje Powiat Starachowicki. W jego skład wchodzą:

• Dwie lokomotywy spalinowe typu Lyd1.
• Wagony osobowe typu Bxhpi oraz odkryte wagony letnie (tzw. gondole).
• Wagon brankard oraz wagon kryty pełniący funkcję pługa odśnieżnego.
• Unikatowy wagon z rampą dla wózków inwalidzkich, co jest wyjątkowym rozwiązaniem w skali polskiego taboru wąskotorowego