To miasto w Świętokrzyskiem ma nie tylko najpiękniejszy rynek. Zachwyca też unikatowym zamkiem

2026-02-05 14:49

Sandomierz, nazywany często „małym Rzymem” ze względu na swoje położenie na siedmiu wzgórzach, to jedno z najbardziej urokliwych miejsc w województwie świętokrzyskim. To królewskie miasto, którego historia sięga ponad tysiąca lat, przyciąga turystów nie tylko filmową atmosferą znaną z popularnych seriali, ale przede wszystkim unikatową architekturą i niesamowitymi zabytkami, które w 2017 roku zostały uznane za pomnik historii.

Rynek, który „ucieka” spod nóg

Sercem Sandomierza jest jego niezwykły Rynek. Tym, co odróżnia go od innych miast w Polsce, jest jego nachylenie – plac jest mocno przechylony i opada w kierunku wschodnim, co jest bardzo odczuwalne podczas spacerów.

W centralnym punkcie Rynku wznosi się jeden z najpiękniejszych ratuszy w kraju. Wybudowany w XIV wieku, pierwotnie był gotycką wieżą, a w XVI wieku zyskał przepiękną renesansową attykę. Otaczają go kolorowe kamienice, wśród których wyróżnia się Kamienica Oleśnickich, gdzie w 1570 roku podpisano tzw. zgodę sandomierską – ważne porozumienie między wyznaniami ewangelickimi.

Zamek Królewski. Unikatowa rezydencja i mroczna historia

Największą dumą miasta jest jednak Zamek Królewski, który dumnie góruje nad Wisłą. Jego historia to fascynująca opowieść o potędze, zniszczeniu i odrodzeniu:

  • Fundacja Kazimierza Wielkiego: Murowany zamek wzniósł w XIV wieku król Kazimierz Wielki w miejscu dawnego grodu
  • Najstarsza część: Za panowania Kazimierza Jagiellończyka wzniesiono południową wieżę, tzw. „kurzą nogę”, która do dziś jest najstarszym zachowanym fragmentem budowli
  • Tragiczny wybuch: Podczas potopu szwedzkiego w 1656 roku, wycofujące się wojska najeźdźcy wysadziły zamek w powietrze. Z potężnej czworobocznej rezydencji ocalało jedynie skrzydło zachodnie, które możemy podziwiać do dziś.
  • Od pałacu do więzienia: Po odbudowie przez Jana III Sobieskiego zamek zmienił funkcję. Przez ponad 130 lat (do 1959 roku) mieściło się tutaj ciężkie więzienie, w którym przetrzymywano m.in. powstańców styczniowych i więźniów politycznych.

Obecnie zamek jest siedzibą Muzeum Zamkowego, gdzie można zobaczyć m.in. unikatowe szachy sandomierskie oraz jedyną na świecie kolekcję biżuterii z krzemienia pasiastego – kamienia optymizmu występującego tylko na Ziemi Sandomierskiej.

Co jeszcze warto zobaczyć w Sandomierzu?

Planując wizytę, nie można pominąć innych wyjątkowych atrakcji:

  1. Bazylika Katedralna: Gotycka świątynia z XIV wieku, słynąca z bizantyjsko-ruskich fresków i cyklu obrazów „Kalendarium”
  2. Podziemna Trasa Turystyczna: Labirynt dawnych piwnic kupieckich o długości 470 metrów, schodzący aż 12 metrów pod poziom Rynku
  3. Wąwóz Królowej Jadwigi: Niesamowity wąwóz lessowy o długości ok. 500 metrów i ścianach sięgających 10 metrów wysokości
  4. Brama Opatowska: Jedyna zachowana z czterech bram miejskich, z której szczytu rozpościera się panorama na całe miasto i Wisłę.

Zobacz Wąwóz Królowej Jadwigi. Zdjęcia

Sandomierz to miasto, w którym historia spotyka się z legendą na każdym kroku. Niezależnie od tego, czy szukasz ciszy w lessowych wąwozach, czy chcesz poczuć królewski majestat w murach zamku, to miejsce w województwie świętokrzyskim na pewno Cię zachwyci.

QUIZ. Co wiesz o Sandomierzu? Sprawdź czy znasz historię miasta oraz ciekawostki z nim związane
Pytanie 1 z 8
Rokitek w Sandomierzu to nazwa...