Od drewnianych młotków po domowy rosół. Sto lat historii w Starachowicach
Losy Pani Zofii Sucheckiej to poruszające świadectwo hartu ducha i ciężkiej pracy, które ukształtowały pokolenie dzisiejszych stulatków. Jej dzieciństwo i młodość przypadły na wyjątkowo trudny czas. Po nauce w Prawęcinie i Kunowie edukację brutalnie przerwała wojna. W rodzinnym domu czekała czwórka rodzeństwa i codzienna troska o przetrwanie. Ojciec pracował w kamieniołomie, mama była krawcową. Wojenna rzeczywistość przyniosła jednak tragiczne ciosy – matka zmarła na gruźlicę, a nad młodą Zofią stale wisiało widmo wywózki na roboty przymusowe do Niemiec.
Po zakończeniu działań wojennych kluczowe było znalezienie stałego zajęcia. Wraz z koleżankami zdobyła skierowanie do pracy w Zakładach Starachowickich. Pierwsze przydzielone stanowisko okazało się na tyle wycieńczające, że sam kierownik zasugerował kobietom powrót po nowe skierowanie i poszukanie lżejszego zajęcia. Lżejsza praca wciąż jednak wymagała ogromnego wysiłku fizycznego.
Przez trzy dekady – od 1951 do 1981 roku – Pani Zofia pracowała w starachowickich zakładach, hucie oraz w Skarżysku Kościelnym. Jej codzienne obowiązki obejmowały produkcję rdzeni części samochodowych, wytwarzanie szczęk hamulcowych, wiercenie oraz pracę przy taśmie produkcyjnej. W halach panował upał, praca wymagała siły, odporności i używania drewnianych młotków. Jubilatka szczerze przyznaje po latach, że nie zawsze lubiła to zajęcie, ale praca była wyższym obowiązkiem, pozwalającym zapewnić byt rodzinie.
Przejście na emeryturę w wieku 55 lat nie oznaczało rezygnacji z aktywności. Codzienność wypełniały spacery, wyprawy do lasu na jagody, praca na działce przy porzeczkach i wiśniach oraz wsparcie najbliższych. Choć niedawno złamana noga nieco ograniczyła jej mobilność i ulubione spacery, Pani Zofia zachowuje niezwykłą pogodę ducha i życzliwość. Wciąż cieszy się dobrym wzrokiem, wyśmienitym apetytem oraz doskonałą pamięcią. Świętującą jubileusz stulatkę odwiedził Prezydent Miasta Starachowice Marek Materek, składając jej życzenia w imieniu całej lokalnej społeczności.Jedną z niezwykłych tradycji jubilatki jest miłość do niedzielnego rosołu z makaronem – pod warunkiem, że makaron zostanie przygotowany własnoręcznie, do czego z powodzeniem przyzwyczaiła całą swoją rodzinę.
Świętokrzyskie stulatkami stoi. Imponujący wzrost w rejestrach ZUS
Historia Pani Zofii Sucheckiej wpisuje się w szerszy trend demograficzny obserwowany w całym regionie. Jak przekazuje rzecznik prasowy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Paweł Szkalej, obecnie w województwie świętokrzyskim mieszka 147 osób, które ukończyły co najmniej 100 lat.
Spoglądając na statystyki z minionych lat, dynamika tego zjawiska robi ogromne wrażenie - mówi Paweł Szkalej. ZUS odnotował w regionie wzrost liczby stulatków o ponad 200 procent. Dla wzajemnego porównania: w 2020 roku w województwie świętokrzyskim żyło niespełna 50 osób z stuletnim stanem wiekowym. Dzisiejsza liczba 147 seniorów pokazuje, jak znacząco przesuwa się granica długowieczności w naszej lokalnej społeczności. Analiza struktury wiekowej najstarszych mieszkańców regionu ujawnia jeszcze jedną wyraźną prawidłowość: zdecydowaną większość stulatków stanowią kobiety. W grupie 147 świętokrzyskich stulatków znajduje się aż 122 kobiety oraz 25 mężczyzn. Dane te potwierdzają powszechne obserwacje demograficzne o dłuższej średniej trwania życia kobiet - dodaje.
Świadczenie honorowe dla najstarszych seniorów
Każdy obywatel Polski, który kończy 100 lat, uzyskuje prawo do tzw. świadczenia honorowego. Jak wyjaśnia rzecznik ZUS Paweł Szkalej, w skali całego kraju Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca to wyjątkowe dodatek już dla ponad 4260 osób. Zjawisko to ma charakter ogólnopolski i wykazuje stałą tendencję wzrostową – jeszcze w grudniu 2025 roku świadczenie pobierały 4057 osób, natomiast w czerwcu kolejnego roku liczba ta skoczyła do 4260 beneficjentów, co oznacza wzrost o ponad 200 osób w zaledwie pół roku.
Obecnie wysokość świadczenia honorowego wynosi blisko 7000 zł brutto miesięcznie. Przysługuje ono niezależnie od pobieranej dotychczas emerytury czy renty i podlega corocznej waloryzacji w marcu. Od stycznia 2025 roku obowiązują przepisy gwarantujące, że wszyscy stulatkowie otrzymują świadczenie w tej samej kwocie, podczas gdy wcześniej wysokość dodatku zależała od kwoty bazowej obowiązującej w dokładnym momencie ukończenia setnego roku życia - informuje Szkalej.
Dla większości seniorów uzyskanie pieniędzy nie wiąże się z żadnymi biurokratycznymi utrudnieniami. Osoby posiadające obywatelstwo polskie i pobierające świadczenie emerytalno-rentowe z ZUS otrzymują dodatek honorowy automatycznie z urzędu, bez konieczności składania jakichkolwiek wniosków.
W zestawieniu ogólnokrajowym województwo świętokrzyskie wpisuje się w stabilny nurt, podczas gdy najwięcej stulatków zamieszkuje obecnie województwa: mazowieckie (ponad 700 osób), małopolskie (ponad 400 osób) oraz dolnośląskie (również ponad 400 osób).
Dlaczego osób dożywających 100 lat może być coraz więcej?
Według prognoz demograficznych oraz danych analitycznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, liczba osób osiągających wiek setny będzie w kolejnych latach stopniowo rosła. Wynika to z globalnych zmian demograficznych, stałego podnoszenia jakości opieki medycznej, rozwoju medycyny oraz ogólnego wydłużania się średniej długości życia mieszkańców Polski.
Stulatkowie ze Starachowic oraz innych miejscowości regionu świętokrzyskiego stanowią nie tylko żywą historię minionego stulecia, ale również zapowiedź zmian struktury społecznej, z którymi będziemy mieli do czynienia w najbliższych dekadach.
Codzienność najstarszych mieszkańców regionu – pełna prostych rytuałów, miłości do rodziny, pracy własnych rąk i niebywałego hartu ducha – pokazuje, że kluczem do długiego życia jest nie tylko zdrowie fizyczne, ale przede wszystkim pogoda ducha. Przykład Pani Zofii Sucheckiej ze Starachowic przypomina, jak cenna jest obecność seniorów w lokalnych społecznościach i jak wielką mądrość życiową wnoszą w nasze otoczenie.
