Dlaczego Sandomierz finansowo "stoi tak dobrze"?
Wysoka pozycja Sandomierza w 2025 roku to efekt splotu kilku czynników gospodarczych i ustawowych. Rok 2025 był pierwszym rokiem obowiązywania nowej ustawy o dochodach JST, która dla większości gmin okazała się korzystna – realne dochody samorządów (po uwzględnieniu inflacji) wzrosły o około 4-5%.
Analiza finansowa wskazuje, że Sandomierz buduje swoją potęgę na:
- Turystyce i marce „Ojca Mateusza”. Miasto stało się filmową stolicą Polski, co przyciąga rzesze fanów serialu do autentycznych lokali, takich jak kawiarnia Kordegarda czy Cafe Mała. Ruch turystyczny generuje realne wpływy dla ponad 30 restauracji i licznych obiektów noclegowych.
- Stabilnej bazie dochodów własnych. Mimo reformy, która zwiększyła znaczenie udziałów w PIT i CIT, miasta o rozwiniętej infrastrukturze usługowej i turystycznej utrzymały pozycję liderów.
- Przemysłowi rolno-spożywczemu. Sandomierski Szlak Jabłkowy i lokalne produkty, jak sery dojrzewające (np. „Krzemień Pasiasty”) czy wina z okolicznych winnic, stanowią o sile lokalnej mikroprzedsiębiorczości.
Najbogatsze miasta powiatowe w Świętokrzyskiem (Ranking 2025)
W odróżnieniu od zamożnych powiatów ziemskich (jednostek administracyjnych), zestawienie samych miast będących siedzibami powiatów pokazuje ogromną przewagę Sandomierza nad resztą regionu. Oto 10 czołowych miast powiatowych z województwa świętokrzyskiego.
Bezsprzecznym liderem regionu jest Sandomierz, który z dochodem wynoszącym 7 526,33 zł na mieszkańca zajmuje wysoką, 24. pozycję w rankingu ogólnopolskim. Na drugim miejscu w województwie uplasowała się Włoszczowa (169. w Polsce) z wynikiem 5 980,78 zł, a podium zamykają Starachowice, gdzie dochód per capita wynosi 5 892,39 zł (185. miejsce w kraju). Kolejne miejsca w zestawieniu zajmują:
- Busko-Zdrój, które z dochodem 5 792,43 zł zajęło 207. miejsce w Polsce.
- Pińczów z kwotą 5 795,73 zł, co przełożyło się na 209. lokatę w zestawieniu krajowym.
- Jędrzejów, gdzie zamożność oszacowano na 5 666,42 zł (230. miejsce w Polsce).
- Końskie z dochodem na poziomie 5 599,97 zł na mieszkańca (240. miejsce w kraju).
- Skarżysko-Kamienna, zajmujące 251. miejsce w Polsce z wynikiem 5 487,01 zł.
- Staszów, gdzie dochód per capita wyniósł 5 403,17 zł, co dało 259. pozycję w rankingu.
- Ostrowiec Świętokrzyski, który zamyka świętokrzyską dziesiątkę z kwotą 5 312,03 zł (262. miejsce w kraju).
Ranking zamożności opiera się na dochodach własnych i otrzymywanych subwencjach, w przeliczeniu na liczbę ludności każdej jednostki samorządowej
10
Atrakcje, które musisz zobaczyć w Sandomierzu
Sandomierz nazywany jest „Małym Rzymem”, ponieważ podobnie jak stolica Włoch, leży na siedmiu wzgórzach, a pod jego ulicami ciągną się labirynty dawnych piwnic kupieckich.
- Podziemna Trasa Turystyczna. Półkilometrowy system lochów sięgający 12 metrów pod ziemię.
- Wąwóz Królowej Jadwigi. Najpiękniejszy sandomierski jar lessowy o długości ok. 500 m i ścianach wysokich na 10 m, z fantastycznymi formami korzeni drzew.
- Brama Opatowska i Rynek. Z tarasu bramy roztacza się panorama na Wisłę i dachy starówki. Sercem miasta jest renesansowy ratusz, wokół którego tętni życie turystyczne.
- Świat Ojca Mateusza. Unikalna wystawa przy Rynku 5, gdzie można zobaczyć figury woskowe bohaterów serialu w skali 1:1 oraz oryginalną scenografię plebanii i komisariatu.
- Rejsy statkiem po Wiśle. Statki „Bena”, „Syrenka” i „Maria” pozwalają podziwiać miasto i Góry Pieprzowe z perspektywy rzeki
Sandomierz od kuchni. Co zjeść u lidera rankingu?
Zamożność miasta przekłada się na wysoką jakość gastronomii. Topowe restauracje według opinii gości to m.in. elegancki Widnokrąg przy ul. Opatowskiej oraz Lapidarium pod Ratuszem. Na stołach królują regionalne przysmaki: proziaki (placki na sodzie), zalewajka świętokrzyska oraz sandomierskie jabłka w różnych postaciach. Miłośnicy nowoczesnych smaków znajdą coś dla siebie w Bistro Podwale czy restauracji 2 Okna.
Nieoczywista ciekawostka. Sandomierski "krzemień", który... można zjeść
Najbardziej zaskakującym symbolem zamożności i pomysłowości sandomierzan jest produkt, którego nie znajdziecie nigdzie indziej na świecie – ser „Krzemień Pasiasty”. Ten unikalny, dojrzewający przysmak produkowany przez lokalną Serowarnię Dziedzic jest bezpośrednio inspirowany regionalnym minerałem, zwanym „kamieniem optymizmu”. Choć krzemień pasiasty kojarzy się głównie z biżuterią, sandomierscy serowarzy przenieśli jego strukturę na produkt kulinarny, tworząc jadalną ikonę regionu. To właśnie takie nieoczywiste połączenia tradycji z nowoczesnym rzemiosłem budują markę najbogatszego miasta w świętokrzyskim.
