Wyobraźcie sobie miejsce, gdzie pod jednym dachem spotykają się pamiątki po Jimi’m Hendrixie, The Rolling Stones, Nirvanie i Taylor Swift. To nie Nashville ani Londyn, lecz świętokrzyski Ćmielów. Właśnie tutaj, przy ulicy Zamkowej 16, otwarto Stratocastle – projekt, który z ruin magnackiej rezydencji uczynił światowej klasy atrakcję. Skala zbiorów oszałamia: ponad 400 unikatowych instrumentów z własnoręcznymi podpisami muzyków, którzy zmieniali historię świata. To jedyna taka przestrzeń, gdzie surowość renesansowych murów kontrastuje z blaskiem lakieru najdroższych modeli Fenderów i Gibsonów.
Kupcy, dymarki i rzymski trakt. Historia ukryta w ziemi
Ćmielów to miasteczko o metryce sięgającej neolitu, ale to pierwsze wieki naszej ery nadały mu handlowy charakter. Badania archeologiczne dowodzą, że wzdłuż rzeki Kamiennej przebiegał rzymski szlak handlowy w Polsce. Prowadził on do słynnych dymarek, w których wytapiano żelazo z miejscowych rud. Już 4000 lat temu tętniło tu życie rzemieślnicze, a wyroby z krzemienia pasiastego z pobliskich Krzemionek trafiały w odległe strony świata.
Podczas niedawnej rewitalizacji zamku archeolodzy odkryli, że historia tego miejsca jest jeszcze bogatsza, niż sądzono. Spod warstw ziemi wydobyto XV-wieczny bruk oraz kafle herbowe, które dziś stanowią część wystawy archeologicznej w obiekcie. To fascynujący kontrast: stąpasz po kamieniach pamiętających czasy potężnych magnatów, mając nad głową instrumenty, na których grały współczesne ikony popkultury.
Zamek Szydłowieckiego. Od magnackiej rezydencji do Stratocastle
XVI-wieczny zamek w Ćmielowie był niegdyś jedną z najwspanialszych renesansowych rezydencji w kraju. Należał do Krzysztofa Szydłowieckiego, kanclerza wielkiego koronnego i jednego z najbardziej wpływowych ludzi swojej epoki. Obiekt wzniesiony na wyspie, otoczony rozlewiskami rzeki, łączył elegancję z funkcjami obronnymi w stylu palazzo in fortezza. Niestety, po potopie szwedzkim warownia zaczęła podupadać, tracąc w kolejnych wiekach funkcje mieszkalne na rzecz browaru i szpitala wojskowego.
Przez dekady budowla pozostawała w stanie trwałej ruiny, niedostępnej dla zwiedzających. Sytuacja zmieniła się w 2022 roku, gdy Anna i Tadeusz Maciej Zarębscy podjęli się karkołomnego zadania przywrócenia blasku tym murom. Dzięki ich pasji i determinacji z ruin narodziło się centrum kultury, które łączy ochronę dziedzictwa z nowoczesną rozrywką. Stratocastle to dziś nie tylko muzeum, ale tętniąca życiem przestrzeń koncertowa.
i
Stratocastle. Największa galeria gitar w Europie
To, co przyciąga fanów muzyki z najdalszych zakątków globu, kryje się w centralnej części zamku. Znajduje się tu największa galeria gitar w Europie, gromadząca ponad 400 instrumentów. To nie są zwykłe egzemplarze ze sklepu muzycznego – każdy z nich posiada certyfikowany, własnoręczny autograf legendy sceny. Na ścianach wiszą gitary podpisane przez członków Led Zeppelin, Deep Purple, Black Sabbath, Aerosmith czy Guns N’ Roses.
Kolekcja obejmuje przekrój niemal wszystkich gatunków muzycznych. Obok jazzowych gigantów, takich jak Herbie Hancock czy Marcus Miller, znajdziemy tu pamiątki po Michaelu Jacksonie, Madonnie i Tinie Turner. Współczesną scenę reprezentuje m.in. Taylor Swift. Skala przedsięwzięcia sprawiła, że Ćmielów stał się muzycznym odpowiednikiem Nashville w Europie Środkowej, oferując unikalną szansę na poznanie losów swoich idoli z bliska.
19
Muzeum Żywych Instrumentów. Gdzie historia brzmi muzyką
Twórcy obiektu nie chcieli tworzyć kolejnego, cichego muzeum z eksponatami za szkłem. Stratocastle określane jest jako Muzeum Żywych Instrumentów. To interaktywna przestrzeń, która prowadzi odwiedzających przez ewolucję brzmienia – od klasyki po współczesność. Ekspozycja opowiada nie tylko o samych gitarach, ale też o historii winylu i o tym, jak muzyka kształtowała kolejne pokolenia.
Misją muzeum jest „ocalenie muzycznego dziedzictwa i inspirowanie nowych twórców”. Na 13-hektarowym terenie wokół zamku powstały błonia koncertowe przystosowane do organizacji masowych wydarzeń. Całość dopełnia strefa gastronomiczna z restauracją Stratocastle serwującą dania w historycznych wnętrzach, co czyni wizytę pełnowymiarowym doświadczeniem dla zmysłów.
Muzyczne lato 2026. Vai, Belew i Lady Pank na jednej scenie
Oficjalne otwarcie kompleksu odbyło się w maju 2026 roku, ale prawdziwa kumulacja emocji nastąpi w lipcu. Już 17 lipca 2026 roku odbędzie się wielka inauguracja z udziałem supergrupy BEAT. W Ćmielowie zagrają wirtuozi najwyższej próby: Adrian Belew, Tony Levin, Danny Carey oraz legendarny Steve Vai. Artyści zaprezentują materiał z repertuaru King Crimson, co dla wielu fanów rocka progresywnego będzie wydarzeniem dekady.
Tydzień później, 25 lipca, zamek opanuje Festiwal Jana Borysewicza. To całodniowe święto gitary, podczas którego wystąpi m.in. Lady Pank celebrujące swoje 45-lecie. Program przewiduje także targi winyli, Aleję Lutników oraz warsztaty masterclass prowadzone przez Marka Radulego i Jacka Królika. Sezon zamknie 22 sierpnia Sound of the Ages Festival, ugruntowując pozycję Ćmielowa jako nowej stolicy polskiego rocka
Nie tylko gitary. Co jeszcze zobaczyć w Ćmielowie?
Wybierając się tutaj, warto zarezerwować cały dzień, ponieważ Ćmielów to miasto dwóch unikatowych skarbów. Po wizycie w zamku koniecznie trzeba udać się do Żywego Muzeum Porcelany, działającego przy Fabryce Porcelany AS. To pierwszy tego typu obiekt w Polsce, gdzie z bliska można śledzić proces powstawania słynnych serwisów, a nawet wziąć udział w warsztatach lepienia róż. Największym eksponatem jest tam oryginalny, 22-metrowy piec do wypalania, w którym dziś mieści się sala multimedialna.
Samo centrum miasteczka również przeszło spektakularną metamorfozę. Rewitalizacja Rynku, zwanego teraz Porcelanowym, to przykład świetnej architektury miejskiej – znajdziecie tu ławeczki w kształcie filiżanek oraz fontannę nawiązującą do klasycznego fasonu Empire. Na koniec dnia warto odpocząć nad rzeką Kamienną, której dzikie zakola i nadrzeczne łęgi tworzą malowniczy krajobraz bezpośrednio przy murach zamku.
22
Turystyka w Świętokrzyskiem. Planowanie wizyty
Ćmielów jest doskonale skomunikowany z największymi miastami w Polsce. Leży zaledwie 2,5 godziny jazdy od Warszawy i Krakowa oraz godzinę od Kielc, Radomia czy Lublina. Region ten to nie tylko gitary – w bliskim sąsiedztwie znajdują się Bałtów, rezerwat Krzemionki czy Sandomierz, co pozwala na zaplanowanie dłuższego urlopu pełnego wrażeń.
W promieniu 100 kilometrów od miasteczka znajduje się ponad 200 obiektów noclegowych, od kameralnych agroturystyk po luksusowe hotele. Jeśli zastanawiacie się, co zobaczyć w Ćmielowie, odpowiedź jest prosta: miejsce, w którym starożytna historia rzymskiego szlaku spotyka się z energią rockowego koncertu. To bez wątpienia jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Polsce, które w 2026 roku musi znaleźć się na Waszej mapie podróży.
Często zadawane pytania
- Gdzie dokładnie znajduje się Ćmielów? Miasteczko położone jest w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, około 10 km od Ostrowca Świętokrzyskiego, przy trasie w stronę Sandomierza
- Dlaczego mówi się, że Ćmielów leżał na rzymskim szlaku handlowym? Badania archeologiczne potwierdziły, że w pierwszych wiekach naszej ery wzdłuż rzeki Kamiennej biegł trakt, którym transportowano żelazo wytapiane w świętokrzyskich dymarkach oraz krzemień pasiasty
- Co to jest Muzeum Żywych Instrumentów? To oficjalna nazwa części projektu Stratocastle. Jest to interaktywne muzeum muzyki i dźwięku, w którym można poznać historię instrumentów (gitar, saksofonów, mikrofonów) i winylu w nowoczesny sposób
- Ile gitar znajduje się w kolekcji i dlaczego jest ona wyjątkowa? W galerii można zobaczyć ponad 400 unikatowych instrumentów. Wyjątkowość kolekcji polega na tym, że niemal każdy z nich posiada własnoręczny autograf światowej legendy muzyki, od Jimi'ego Hendrixa po Taylor Swift
- Czy do Ćmielowa można przyjechać z dziećmi? Tak, Stratocastle oferuje interaktywne wystawy, a na terenie zamku znajduje się plac zabaw. Dodatkowo w miasteczku można wziąć udział w warsztatach malowania porcelany
- Jak zaplanować zwiedzanie Ćmielowa w jeden dzień? Najlepiej zacząć przedpołudniem od Żywego Muzeum Porcelany, po obiedzie na Rynku udać się do Zamku Ćmielów na wystawę gitar, a dzień zakończyć spacerem nad rzeką Kamienną.
