Morawica, demograficzny fenomen świętokrzyskiego. Dlaczego to miasteczko przyciąga jak magnes?

2026-03-11 10:14

W dobie ogólnopolskiego trendu depopulacji, który dotyka już 72% gmin w Polsce, Morawica jawi się jako prawdziwa „wyspa wzrostu”. Podczas gdy większość regionu świętokrzyskiego zmaga się z odpływem mieszkańców, to urokliwe miasteczko w latach 2009–2024 odnotowało imponujący wskaźnik przyrostu ludności na poziomie +28,18%. Co sprawia, że ludzie tak chętnie wybierają Morawicę na swój dom?

Miasto młode duchem i stażem

Choć historia osadnictwa na tych terenach sięga neolitu (ok. 6,5 tys. lat p.n.e.), Morawica jako miasto jest bardzo młoda – prawa miejskie uzyskała 1 stycznia 2017 roku. Położona zaledwie kilkanaście kilometrów od Kielc, nad rzekami Czarną Nidą i Morawką, stała się idealnym miejscem dla osób szukających balansu między bliskością metropolii a kontaktem z naturą

Sensacyjne odkrycia i „pancerne” ślady

Morawica skrywa tajemnice, które elektryzują historyków. W 2019 roku podczas prac architektonicznych dokonano sensacyjnego odkrycia romańskiego palatium z przełomu XI i XII wieku. Jego mury, sięgające pierwszego piętra, przez lata były ukryte w bryle miejscowej plebanii.

Jedną z najbardziej niezwykłych ciekawostek miasteczka i okolic są tzw. „pancerne krzyże”. Po wielkiej bitwie pancernej ze stycznia 1945 roku, na polach pozostały setki wraków. Mieszkańcy, w geście wdzięczności za ocalenie, tworzyli kapliczki i krzyże wotywne, wykorzystując elementy luf, kół jezdnych czy drążków skrętnych z czołgów T-34 oraz niemieckich Tygrysów.

Nie święci garnki lepią, czyli bogactwo kultury

Miasteczko i gmina słyną z dbałości o tradycję:

  • Garncarstwo w Chałupkach. Tradycje wytwarzania naczyń sięgają tu XVI wieku. Dziś w Ośrodku Tradycji Garncarstwa można podziwiać unikalny piec dwukomorowy zbudowany wewnątrz budynku.
  • Kalwaria Świętokrzyska. Monumentalne stacje Drogi Krzyżowej na przykościelnym wzgórzu zostały wykonane z miejscowego wapienia.
  • Zoo Leśne Zacisze. Na 30 hektarach można zobaczyć ponad 120 gatunków zwierząt z sześciu kontynentów, w tym lwy afrykańskie i serwale.
Starachowice Radio ESKA Google News

Przemysł, który buduje przyszłość

Fundamentem ekonomicznym Morawicy jest bogactwo geologiczne. Już w XVIII wieku opisywano tutejsze złoża marmurów i wapieni. Dziś Kopalnia Wapienia „Morawica” nie tylko wspiera przemysł w całej Polsce, ale aktywnie uczestniczy w życiu miasta, m.in. fundując kamień na budowę lokalnych zabytków i miejsc kultu.

Morawica to przykład „inteligentnego rozwoju”. Dzięki połączeniu nowoczesnej infrastruktury (jak kryta pływalnia „Koral”) z unikalnym dziedzictwem historycznym i przyrodniczym, miasteczko to skutecznie opiera się kryzysowi demograficznemu, stając się jednym z najbardziej pożądanych adresów w województwie świętokrzyskim