Nowy STAR nad zalewem Pasternik. Co zdradzają władze miasta?
Informację o planowanym poszerzeniu plenerowej ekspozycji przekazał Radiu ESKA prezydent Starachowic Marek Materek. Dokładny typ ciężarówki, która zasili miejski szlak, pozostaje na razie niespodzianką dla mieszkańców i pasjonatów motoryzacji. Jak zaznaczył włodarz miasta, "na tym etapie przygotowań konkretny model nie jest jeszcze oficjalnie ujawniany".
Lokalizacja nowego obiektu nad zalewem Pasternik wpisuje się w otoczenie popularnego obszaru rekreacyjnego Starachowic, położonego w Dolinie Rzeki Kamiennej. Decyzja o postawieniu kolejnej ciężarówki wynika z dużego zainteresowania, jakim cieszy się obecny szlak. Prezydent Marek Materek podkreśla, że "Ścieżka STAR przyciąga zarówno mieszkańców, jak i odwiedzających miasto turystów, którzy bardzo chętnie fotografują się na tle historycznych pojazdów".
8
Projekt europejski. Modernizacja Ścieżki STAR-a, Starusie i punkt widokowy
Ustawienie kolejnego pojazdu nad Pasternikiem stanowi element szerszych zamierzeń inwestycyjnych związanych z rozwojem przestrzeni miejskiej. Gmina Starachowice złożyła dedykowany wniosek o dofinansowanie w ramach projektu europejskiego.
Złożony projekt zakłada: przeprowadzenie modernizacji dotychczasowej Ścieżki STAR-a, w planach miejskich ujęto także montaż kolejnych małych rzeźb Starusiów, wykonanie wielkoformatowego muralu przy ulicy Armii Krajowej w wykonaniu Marcina Bondarowicza oraz punkt widokowy nad zalewem Pasternik.
Czym jest Ścieżka STAR-a? Unikatowa galeria motoryzacji pod gołym niebem
Ścieżka STAR-a to miejski szlak turystyczny, który powstał w 2018 roku z okazji 70-lecia uruchomienia Fabryki Samochodów Ciężarowych w Starachowicach. Celem inicjatywy jest upamiętnienie dorobku lokalnego przemysłu oraz zaprezentowanie w przestrzeni publicznej historycznych modeli ciężarówek, które przez dekady powstawały w tutejszym zakładzie.
Obecnie na terenie Starachowic eksponowanych jest dziewięć odrestaurowanych pojazdów marki STAR, z których każdy reprezentuje inną konstrukcję oraz specjalizację:
- Star 200 – zlokalizowany przy Alei Niepodległości i ulicy ks. Kardynała S. Wyszyńskiego,
- Star 660 – ustawiony przy ulicy Radomskiej, w sąsiedztwie Urzędu Miejskiego,
- Star 1142 – usytuowany u zbiegu ulic Kieleckiej i Radomskiej,
- Star 28 – zlokalizowany w pobliżu Centrum Handlowego Galardia,
- Star 25 – znajdujący się na Skwerze E. Masalskiego przy ulicy Ostrowieckiej,
- Star 266 – eksponowany na rondzie prezydenta Lecha Kaczyńskiego,
- Star A 66 Żuraw – umieszczony przy ulicy Iglastej,
- Star 660 MZ – stojący na skrzyżowaniu ulic Iłżeckiej i Krańcowej,
- Star 660 M1 – zlokalizowany na rondzie Solidarności.
Każdy ze stojących w mieście pojazdów opatrzony jest tablicą informacyjną przybliżającą jego specyfikację oraz historię. Szlak ma charakter otwarty i jest sukcesywnie rozbudowywany. Ciężarówki STAR pełniące rolę oryginalnych, potężnych witaczy miejskich są sukcesywnie odnawiane przez lokalną firmę Star San Duo i ustawiane na rogatkach wjazdowych do powiatu i miasta.
Z myślą o osobach zwiedzających miejską ekspozycję Zarząd Oddziału Międzyszkolnego PTTK w Starachowicach ustanowił specjalną Odznakę Krajoznawczą „Ścieżka STARa”. Jej zdobycie wymaga odwiedzenia plenerowych punktów z ciężarówkami w mieście oraz zapoznania się z wystawą pojazdów zgromadzonych w Muzeum Przyrody i Techniki im. Jana Pazdura.
Przemysłowa historia Starachowic i dziedzictwo FSC
Historia marki STAR rozpoczęła się w 1948 roku, kiedy w Zakładach Mechanicznych w Starachowicach zeszła z taśmy pierwsza w pełni polska ciężarówka – Star 20. Wydarzenie to dało początek Fabryce Samochodów Ciężarowych „Star”, która przez dziesięciolecia stanowiła jeden z najważniejszych zakładów przemysłowych w kraju.
W pierwszym roku działalności fabryka wyprodukowała 245 pojazdów, jednak wielkość produkcji szybko rosła. W 1951 roku zakład opuściło 1568 ciężarówek, dwa lata później poziom produkcji przekroczył 10 tysięcy egzemplarzy, a w 1981 roku wyprodukowano półmilionowego Stara. W okresie największego rozwoju fabryka zajmowała obszar ponad 160 hektarów i zatrudniała ponad 20 tysięcy pracowników.
Starachowickie ciężarówki znajdowały zastosowanie w transporcie drogowym, budownictwie, służbach pożarniczych oraz w wojsku, trafiając także na eksport do wielu krajów. Do znanych konstrukcji z tego okresu należą m.in. terenowy Star 266, wersja rajdowa Star 266R biorąca udział w Rajdzie Paryż–Dakar w 1988 roku, czy specjalnie przygotowane podwozie Stara 660M2, na którym zbudowano Papamobile na pierwszą pielgrzymkę papieża Jana Pawła II do Polski w 1979 roku.
W latach 90. XX wieku zakład przeszedł przekształcenia ustrojowe i własnościowe, stając się spółką, a w 1999 roku jego właścicielem został niemiecki koncern MAN. Produkcja ciężarówek marki STAR w Starachowicach została ostatecznie zakończona w 2006 roku.
Dziś bogata historia fabryki pielęgnowana jest zarówno na terenie Muzeum Przyrody i Techniki im. Jana Pazdura – miejskiego ekomuzeum zlokalizowanego na obszarze XIX-wiecznego Zespołu Wielkopiecowego – jak i w przestrzeni miejskiej poprzez rozwój Ścieżki STAR. Postawienie kolejnego pojazdu w 2027 roku nad zalewem Pasternik stanowi kolejny krok w utrwalaniu motoryzacyjnej tożsamości Starachowic.
28
