Dlaczego to właśnie wiosna jest idealnym momentem na wizytę w tej dawnej rezydencji kanclerskiej? Odpowiedź kryje się w unikalnym położeniu obiektu na sztucznej wyspie, otoczonej fosą, która o tej porze roku wypełnia się wodą i soczystą zielenią. To właśnie w maju odbyła się wielka „Koronacja Zamku”, przyciągając tłumy turystów zachwyconych metamorfozą, jaką przeszły te romantyczne ruiny
Bardzo nam się podoba. Sympatyczne miejsce, świetnie zorganizowane. Bardzo ładny zamek, który przeszedł ogromną metamorfozę. Jest pięknie – takimi słowami pierwsi goście opisywali swoje wrażenia po otwarciu.
Dziś zamek w Ćmielowie to nie tylko lekcja historii ukryta w kamiennych murach, ale też nowoczesna przestrzeń, w której energia muzyki spotyka się z dostojeństwem XVI-wiecznej architektury.
16
Gdzie znajduje się zamek w Ćmielowie?
Ta niezwykła warownia położona jest w północno-wschodniej części miasta Ćmielów, przy ulicy Zamkowej 16. To serce powiatu ostrowieckiego, kraina lessowych wąwozów i malowniczych przełomów rzeki Kamiennej. Jadąc od strony centrum, wystarczy przejechać około 300 metrów w kierunku Rudy Kościelnej, by ujrzeć monumentalną wieżę bramną przedzamcza.
Region ten, leżący w granicach obszaru Natura 2000 „Dolina Kamiennej”, oferuje turystom czyste powietrze i unikalne walory przyrodnicze. Zamek jest doskonale skomunikowany z najważniejszymi trasami regionu, co czyni go idealnym celem na weekend w Świętokrzyskiem.
Historia pełna blasku i dramatów
Zamek w Ćmielowie to historia niemal pięciu wieków dziejów, w których splatają się losy najpotężniejszych polskich rodów. Choć pierwsze wzmianki o warowni w tym rejonie sięgają 1388 roku, dzisiejsze ruiny to dziedzictwo Krzysztofa Szydłowieckiego, kanclerza wielkiego koronnego i jednego z najważniejszych polityków epoki Jagiellonów.
W latach 1519–1531 kanclerz wzniósł tu rezydencję godną swojej pozycji – dwór na europejskim poziomie, który łączył cechy obronne z renesansowym wyrafinowaniem. To tutaj w 1549 roku urodził się Mikołaj Krzysztof Radziwiłł „Sierotka”, przyszły marszałek wielki litewski i słynny podróżnik. Zamek gościł królów i posłów, będąc świadkiem najważniejszych wydarzeń politycznych XVI wieku.
Niestety, czasy świetności przerwał potop szwedzki. W 1657 roku zamek został zdobyty przez wojska kozackie, co zakończyło się masakrą chroniącej się tu szlachty. Choć król Szwecji Karol Gustaw biesiadował w tutejszych salach z Jerzym Rakoczym, zamek nigdy nie odzyskał dawnej chwały. W XVIII wieku obiekt zaczął podupadać, a jego mury gościły później m.in. browar, łaźnię, a nawet szpital wojskowy podczas II wojny światowej.
Co można zobaczyć na miejscu?
Dzisiejszy kompleks zamkowy dzieli się na dwie zasadnicze części, z których każda oferuje zupełnie inne doświadczenia.
- Ruiny zamku na wyspie: To najbardziej romantyczna część założenia, utrzymana w formie trwałej ruiny. Spacerując po sztucznej wyspie, możemy zobaczyć relikty dawnej wieży bramnej, brukowany dziedziniec oraz pozostałości domu wschodniego i zachodniego. Szczególne wrażenie robią mury kaplicy zamkowej, w których wciąż widać ślady XVII-wiecznych fresków i wspaniałej architektury. Badania archeologiczne odsłoniły tu unikatowe detale kamieniarskie, nad którymi pracowali mistrzowie związani z wawelskim warsztatem Bartolomeo Berecciego.
- Przedzamcze i Muzeum Historyczno-Archeologiczne: Dawne przedzamcze, mające niegdyś charakter obronny, zostało częściowo odbudowane i zaadaptowane na cele muzealne. Wystawa archeologiczna prezentuje skarby odkryte podczas ostatnich badań: renesansowe kafle, elementy uzbrojenia (m.in. rzadki hełm typu Cervallier), biżuterię oraz monety. Na parterze można dotknąć historii, oglądając XVI-wieczne cegły „palcówki” z odciskami rąk dawnych rzemieślników.
- Galeria Gitar Stratocastle: To miejsce, które sprawia, że turystyka w Polsce zyskuje nowy wymiar. W historycznych wnętrzach przedzamcza znajduje się niezwykła kolekcja kilkuset instrumentów z autografami legend światowej muzyki. Możemy tu zobaczyć gitary i pamiątki po takich gwiazdach jak David Bowie czy Jimi Hendrix. Nowoczesne stanowiska multimedialne pozwalają zanurzyć się w historii kultowych nagrań i koncertów, tworząc zaskakujący kontrast z 500-letnimi murami
19
Dlaczego warto odwiedzić go wiosną?
Wiosna to czas, kiedy ruiny zamku Ćmielów prezentują się najpiękniej. Po wieloletnich pracach konserwatorskich teren został oczyszczony z zalegającego gruzu i zarośli, co pozwoliło odsłonić monumentalną przestrzeń dawnej rezydencji. O tej porze roku otaczająca zamek fosa i rzeka Kamienna tworzą malownicze lustro, w którym przeglądają się historyczne mury.
Inauguracyjna „Koronacja Zamku” udowodniła, że Ćmielów potrafi przyciągnąć grupy rekonstrukcyjne, jarmarki średniowieczne i miłośników historii z całego kraju. To właśnie wiosną aura sprzyja długim spacerom wokół ziemnych fortyfikacji i bastionów, które w XVII wieku czyniły z tego miejsca nowoczesną twierdzę typu „palazzo in fortezza”.
Ile czasu przeznaczyć na zwiedzanie i jakie są koszty?
Aby w pełni poczuć atmosferę tego miejsca, warto zaplanować tu co najmniej 2–3 godziny. W tym czasie zdążymy zwiedzić zarówno ruiny na wyspie, jak i bogate ekspozycje w przedzamczu oraz galerię gitar. Jeśli zdecydujemy się na posiłek w zamkowej restauracji „Stratocastle” lub skorzystanie z oferty food trucków, wizyta może się wydłużyć do całego popołudnia.
Bilety wstępu:
- Dostępne są bilety indywidualne i grupowe
- Można zdecydować się na zwiedzanie z przewodnikiem, który przybliży fascynujące anegdoty o rodzie Szydłowieckich, lub odkrywać zamek samodzielnie
- Szczegółowy cennik warto sprawdzić bezpośrednio w recepcji (tel. +48 792 555 849) lub na oficjalnej stronie internetowej, gdyż ceny mogą różnić się w zależności od sezonu i aktualnych wystaw czasowych.
Jak dojechać do Ćmielowa?
Dojazd do zamku jest bardzo wygodny, bez względu na to, z której części Polski wyruszamy.
- Samochodem: Główną osią komunikacyjną jest droga wojewódzka nr 755 (Ostrowiec Świętokrzyski – Ożarów). Zamek dysponuje własnym parkingiem dla gości
- Komunikacją zbiorową: Teren gminy obsługują autobusy PKS i MZK z Ostrowca Świętokrzyskiego. Do Ćmielowa można dotrzeć także koleją (linia Skarżysko-Kamienna – Sandomierz), choć obsługa pasażerska jest ograniczona
- Dla aktywnych: Przez Ćmielów przebiega wiele szlaków rowerowych, w tym regionalna trasa nr 150 oraz „Krzemienny Szlak”.
Atrakcje w okolicy – co jeszcze zobaczyć w Świętokrzyskiem?
Wizyta w Ćmielowie to doskonały punkt wyjścia do eksploracji wschodniej części województwa. Okolica obfituje w atrakcje województwa świętokrzyskiego, które zadowolą każdego turystę:
- Żywe Muzeum Porcelany w Ćmielowie: Znajduje się niemal po sąsiedzku; można tu zobaczyć proces powstawania figurek i wypić kawę w porcelanowej filiżance
- Krzemionki Opatowskie: Wpisany na listę UNESCO kompleks neolitycznych kopalni krzemienia pasiastego, oddalony o zaledwie kilka kilometrów
- Bałtowski Kompleks Turystyczny: Raj dla rodzin z dziećmi, z parkiem dinozaurów i zwierzyńcem
- Opatów: Z romańską kolegiatą i tajemniczą podziemną trasą turystyczną
- Sandomierz: Królewskie miasto nad Wisłą, do którego z Ćmielowa dojedziemy w niespełna pół godziny.
Często zadawane pytania
- Czy zamek w Ćmielowie jest dostępny dla osób z niepełnosprawnościami? Większość nowych przestrzeni na przedzamczu jest dostosowana, jednak zwiedzanie samych ruin na wyspie może być utrudnione ze względu na historyczny, nierówny bruk i terenowy charakter ścieżek
- Czy na terenie zamku można zjeść obiad? Tak, na miejscu działa restauracja Stratocastle oraz sezonowa strefa gastronomiczna z food truckami
- Czy można zwiedzać zamek z psem? Przed przyjazdem z czworonogiem warto skontaktować się z recepcją, aby upewnić się co do aktualnego regulaminu obiektu
- Ile kosztuje parking przy zamku? Dla zwiedzających udostępniono wyznaczony parking; szczegółowe informacje o ewentualnych opłatach można uzyskać na miejscu lub przez kontakt telefoniczny
- Czy w galerii gitar można robić zdjęcia? Tak, zamek oferuje możliwość wykupienia profesjonalnych sesji zdjęciowych, a amatorskie fotografowanie pamiątek muzycznych jest zazwyczaj dozwolone
- Jakie wydarzenia odbywają się na zamku? Poza majową „Koronacją Zamku”, obiekt gości Festiwal Filmów – Spotkań Niezwykłych oraz Festiwal Jana Borysewicza
- Czy ruiny na wyspie są bezpieczne? Tak, mury zostały poddane profesjonalnym pracom konserwatorskim i zabezpieczone jako trwała ruina, co umożliwia bezpieczny spacer po wyznaczonych ścieżkach.
Wizyta w Ćmielowie to dowód na to, że pasja nowych właścicieli potrafi zdziałać cuda. Z zapomnianego stosu kamieni zamek stał się jedną z najciekawszych atrakcji województwa świętokrzyskiego. Niezależnie od tego, czy szukasz ciszy wśród wiekowych murów, czy chcesz zobaczyć gitarę podpisaną przez ikonę rocka, ten zamek świętokrzyskie zaskoczy Cię na każdym kroku. Tegoroczna wiosna to idealny czas, by wpisać Ćmielów na swoją listę podróży po Polsce
