Tajemnica kopca i ziemia z Betlejem
Największą atrakcją Ossolina jest kaplica z 1640 roku, ufundowana przez kanclerza wielkiego koronnego Jerzego Ossolińskiego. Budowla ma niezwykłą formę: jest to wydłużony „tunel” zbudowany z piaskowca i cegły, który został całkowicie przykryty stożkowatym kopcem ziemnym. Na szczycie kopca wznosi się smukła, murowana latarnia z krzyżem.
Z miejscem tym wiąże się fascynująca legenda. Podanie głosi, że Jerzy Ossoliński sprowadził z Ziemi Świętej tak dużą ilość ziemi, by wystarczyło jej na usypanie całego kopca przykrywającego kaplicę. Choć historycy podchodzą do tej opowieści z dystansem, tradycja „świętej ziemi” w Ossolinie jest wciąż żywa. Wiadomo na pewno, że symboliczne ilości ziemi z Palestyny były tu zamurowywane kilkukrotnie: w połowie XIX wieku przez pielgrzymkę radomską oraz w 1996 roku. Co więcej, w 2016 roku przy ołtarzu stanęła kamienna urna z ziemią z miejsc związanych z życiem Jezusa, m.in. z Golgoty, Ogrodu Oliwnego i Wieczernika.
Wyjątkowa architektura i „domki pustelników”
Założenie sakralne w Ossolinie jest uznawane za wyjątkowe w skali kraju. Do wnętrza kaplicy prowadzi alejka, po której bokach stoją dwa symetryczne pawilony z piaskowca, nazywane „domkami pustelników”. Na osi całego założenia znajduje się również wysoki postument z figurą Matki Boskiej z Dzieciątkiem, a całość otacza czworokątny kamienny mur.
Wnętrze kaplicy, choć skromne, kryje w sobie marmurową inskrypcję nad wejściem, która poświadcza fundację z XVII wieku oraz późniejszą odnowę obiektu przez Józefa Salezego Ossolińskiego w 1769 roku.
Magia Pasterki. Wielbłądy w Świętokrzyskiem
Ossolin przyciąga tłumy turystów i pielgrzymów szczególnie w jedną noc w roku. Pasterka w Ossolinie to wydarzenie o unikatowej aurze, które doczekało się miana jednej z najbardziej rozpoznawalnych uroczystości w kraju.
- Inscenizacja: Uroczystość rozpoczyna się tradycyjnie 24 grudnia o godzinie 22:30 widowiskowym wjazdem Trzech Króli, którzy konno (a niekiedy nawet na wielbłądach i osiołku) przybywają do szopki przy kaplicy
- Symboliczny czas: Msza święta odprawiana jest o godzinie 23:00, co odpowiada północy w Betlejem
- Finał: Po nabożeństwie niebo nad kopcem rozświetlają fajerwerki dla uczczenia narodzin Zbawiciela.
Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy?
Wizyta w Ossolinie to także okazja do poznania potęgi rodu Ossolińskich. Choć z ich dawnego zamku, potężnej rezydencji w stylu późnego włoskiego renesansu, pozostały dziś głównie malownicze ruiny z charakterystycznym arkadowym mostem, miejsce to wciąż emanuje magią.
Dla poszukiwaczy architektonicznych ciekawostek interesujący może być pobliski cmentarz we Włostowie. Znajduje się tam neogotycki grobowiec rodziny Karskich z początku XX wieku, który został wybudowany na wzór ossolińskiego „Betlejka” i również ukryty jest pod ziemnym kopcem.
Ciekawostka dla turystów: Przez Ossolin przebiega czerwony szlak turystyczny (Gołoszyce – Piotrowice) oraz słynna Małopolska Droga św. Jakuba.
