Ostrowiec Świętokrzyski. Przemysłowe serce u stóp Gór Świętokrzyskich
Miasto powstało u schyłku XVI wieku na skraju puszczy ostrowskiej, należącej wówczas do Janusza Ostrogskiego, Stanisława Tarnowskiego oraz braci Buczackich. W początkowym okresie używano dla niego trzech nazw: Ostrów, Tarnowiec i Ostrowiec. Ostatecznie przyjęła się ta ostatnia, a w 1937 roku oficjalnie wprowadzono nazwę Ostrowiec Świętokrzyski, podkreślając bliskie relacje miejscowości z Górami Świętokrzyskimi i Świętym Krzyżem.
Przełom w rozwoju miasta nastąpił na początku XIX wieku. Dzięki miejscowym złożom rudy żelaza oraz odkryciu węgla brunatnego wybudowano pierwsze wielkie piece – to na ich bazie powstała obecna Huta „Ostrowiec”. Ważnym impulsem dla dalszej rozbudowy przemysłu była realizacja projektu Centralnego Okręgu Przemysłowego (COP) w okresie międzywojennym.
Unikatowa architektura i dawne zabytki
Układ urbanistyczny śródmieścia Ostrowca oraz jego dzisiejszego osiedla Denkowa zachował swój historyczny charakter z czasów lokacji. Wśród miejskiej zabudowy wyróżniają się:
- Obiekty sakralne: Siedemnastowieczne kościoły dominujące nad starówkami, XVII-wieczna Kolegiata pod wezwaniem Św. Michała (odbudowana i rekonsekrowana po zniszczeniach z czasów potopu szwedzkiego) oraz drewniany, modrzewiowy kościół fabryczny pw. Najświętszego Serca Jezusowego, wzniesiony w stylu zakopiańskim na początku lat 30. XX wieku.
- Architektura mieszkaniowa i osiedla: Przykłady budownictwa z końca XIX i pierwszej połowy XX wieku, od osiedli robotniczych (m.in. Kolonia Robotnicza czy Częstocice – Cukrownia), przez domy dla kadry inżynieryjno-technicznej, po miejskie dworki (np. przy ul. Siennieńskiej, Wardyńskiego czy Kuźnia).
- Zabytki architektury pałacowej: Eklektyczny, dwukondygnacyjny pałac Wielopolskich w Częstocicach z końca XIX wieku, ozdobiony portykiem, tarasem oraz tarczami herbowymi rodów Wielopolskich i Laskich.
- Miejsca pamięci: Cmentarz żydowski (kirkut) działający do końca II wojny światowej, z którego ocalałe macewy zgromadzono w 1979 roku w lapidarium stanowiącym ślad obecności społeczności żydowskiej.
Bogactwo kultury i rezerwat UNESCO
W pałacu Wielopolskich, zaprojektowanym przez Leonardo Marconiego, mieści się dzisiaj Muzeum Historyczno-Archeologiczne. Prezentowane są w nim bogate zbiory broni, numizmatów, archiwaliów oraz wyrobów rzemiosła artystycznego – w tym słynnej porcelany ćmielowskiej, sreber i mebli.
W bliskim sąsiedztwie miasta znajduje się Rezerwat Archeologiczny w Krzemionkach. Odkryty w 1922 roku przez prof. Jana Samsonowicza zespół neolitycznych kopalni krzemienia stanowi absolutny unikat w skali europejskiej. W 1994 roku teren ten został uznany za Pomnik Historii, a w 2019 roku trafił na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Nowoczesne oblicze Ostrowca Świętokrzyskiego
Dzisiejszy Ostrowiec zmienia swoje oblicze. Niegdyś znaczący ośrodek przemysłów: hutniczego, odzieżowego odzieżowego spożywczego, obecnie ma szansę stać się prężnym ośrodkiem turystycznym. Przemawia za tym niezwykle interesujące położenie geograficzno-komunikacyjne. Atutem miasta jest stosunkowo niewielka odległość – do 200 km – od ważniejszych ośrodków przemysłowo-administracyjnych: Warszawy, Łodzi, Krakowa, Lublina, a także granic: polsko-ukraińskiej i polsko-słowackiej. Ważna jest także bliskość do tak interesujących miejsc, jak Nowa Słupia, gdzie można obejrzeć starożytny ośrodek hutnictwa, czy odbyć pieszą wędrówkę na Święty Krzyż, by zwiedzić klasztor Bernardynów. Stosunkowo blisko znajduje się również Sandomierz znany powszechnie ze swej wspaniałej starówki.
Należy podkreślić, iż zagadnienia ekologii w Ostrowcu jak i w całym powiecie ostrowieckim są traktowane priorytetowo z należytą im rangą oraz świadomością konieczności prowadzenia “zielonej polityki”. Mimo swego, jeszcze do niedawna, przemysłowego charakteru Ostrowiec jest miastem zielonym.
Od 1996 roku Ostrowiec to również miasto akademickie. W Akademii Nauk Stosowanych im. Józefa Gołchowskiego kształci się młodzież, przede wszystkim z terenu powiatu ostrowieckiego i powiatów ościennych.
Ostrowiec Świętokrzyski jest miastem o interesującym kolorycie, gdzie w niepowtarzalny sposób przenikają się walory historyczne z przyrodniczymi, kulturowe z krajobrazowymi, tworzą jedyny w swoim rodzaju pejzaż. Ostrowiec to miasto, które na pewno warto odwiedzić.
Park kieszonkowy i tężnia solankowa w Ostrowcu Świętokrzyskim. Zdjęcia
20
Dlaczego warto odwiedzić Ostrowiec Świętokrzyski?
Ostrowiec Świętokrzyski to miejsce, w którym bogata przeszłość przemysłowa harmonijnie przeplata się z wyjątkowymi walorami przyrodniczymi i zabytkami. Niezależnie od tego, czy szukasz śladów dawnych architektów, fascynuje Cię neolityczna historia w Krzemionkach, czy po prostu chcesz spędzić czas w otoczeniu malowniczych krajobrazów doliny Kamiennej – to ponad 400-letnie miasto z niezwykłą tożsamością z pewnością zasługuje na miejsce na Twojej mapie podróży.
Źródło: samorzad.gov.pl
