Dwa światy na mapie jednego województwa
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego na koniec września 2026 roku stopa bezrobocia rejestrowanego w województwie świętokrzyskim wyniosła 8,5%. Dla porównania, średnia dla całej Polski ukształtowała się na poziomie 5,8%. Świętokrzyskie pozostaje w grupie województw o najwyższym stopniu trudności na rynku pracy – gorsze wyniki odnotowano jedynie w województwie warmińsko-mazurskim (9,3%) oraz podkarpackim (9,1%), podczas gdy w Wielkopolsce wskaźnik ten wynosi zaledwie 3,8%.
Prawdziwy obraz rynku pracy wyłania się jednak z porównania poszczególnych gmin i powiatów:
- Biegun wysokiego bezrobocia. Liderem niechlubnego zestawienia pozostaje powiat opatowski, gdzie stopa bezrobocia sięga aż 15,8% (wzrost z 15,2% rok wcześniej). Tuż za nim znajduje się powiat skarżyski z wynikiem 14,4% (choć tu zanotowano spadek o 0,4 punktu procentowego w skali roku).
- Oazy stabilności. Na drugim biegunie znajduje się powiat buski, w którym bezrobocie wynosi jedynie 5,3%, oraz miasto Kielce z wynikiem 5,4%.
Różnica między powiatem opatowskim a buskim wynosi aż 10,5 punktu procentowego. Oznacza to, że w opatowskim bezrobocie jest niemal trzykrotnie wyższe niż na południu regionu.
Większość powiatów odnotowała w ciągu ostatniego roku wzrost stopy bezrobocia. Najbardziej widoczne pogorszenie sytuacji wystąpiło w powiecie jędrzejowskim (wzrost o 1,0 p.proc. do poziomu 8,7%), a także buskim i kazimierskim (wzrosty po 0,7 p.proc.). Jedynymi rejonami, w których wskaźnik bezrobocia spadł w ujęciu rocznym, były powiaty konecki (spadek o 0,5 p.proc. do 11,2%) oraz skarżyski.
Kim jest świętokrzyski bezrobotny? Ponad połowa bez pracy od miesięcy
Z wrześniowego raportu Urzędu Statystycznego w Kielcach wynika, że pod koniec miesiąca w powiatowych urzędach pracy zarejestrowanych było 36,2 tysiąca osób. To o około 200 osób mniej niż w sierpniu, ale o 1,4 tysiąca więcej (wzrost o 4,1%) w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku.
Analiza struktury zarejestrowanych osób ujawnia niepokojące zjawiska społeczne:
- Prawie 9 na 10 bez prawa do zasiłku. Aż 32,1 tysiąca osób (88,8% ogółu bezrobotnych) nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Odsetek ten wzrósł o 2,4 p.proc. w ciągu roku, co oznacza, że ogromna większość zarejestrowanych utrzymuje się bez osłon socjalnych ze strony urzędów pracy.
- Plaga długotrwałego bezrobocia, 54,5% zarejestrowanych to osoby długotrwale bezrobotne (przebywające w rejestrach łącznie ponad 12 miesięcy w ciągu ostatnich 2 lat). Liczba takich osób skoczyła w skali roku aż o 15,6%.
- Starzenie się grupy bezrobotnych. Liczba osób bez pracy powyżej 50. roku życia wzrosła o 9,3% w skali roku, stanowiąc obecnie 25,5% wszystkich zarejestrowanych.
- Młodzi na start z trudnościami. Osoby do 30. roku życia stanowią 25,9% bezrobotnych, przy czym młodzież do 25 lat to 14,8% rejestru (wzrost o 2,7% r/r).
- Brak kwalifikacji i niepełnosprawność, 28,5% bezrobotnych nie posiada kwalifikacji zawodowych, a 7,5% to osoby niepełnosprawne (ich liczba wzrosła o 14,2% r/r).
- Spadek udziału kobiet. Kobiety stanowią 46,6% ogółu zarejestrowanych – to o 1,7 p.proc. mniej niż przed rokiem.
Rejestracje, wyrejestrowania i oferta urzędów. Ile osób przypada na jeden etat?
Wrzesień przyniósł tradycyjne dla przełomu lata i jesieni ożywienie w urzędach pracy. W ciągu miesiąca w rejestrach pojawiło się 3,8 tysiąca nowych bezrobotnych – to o 25,1% więcej niż w sierpniu. Wśród nowo zarejestrowanych 79,5% stanowiły osoby wcześniej pracujące, 15,9% absolwenci szkół, a 4,6% osoby zwolnione z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Mieszkańcy wsi stanowili ponad połowę (51,3%) nowo zarejestrowanych.
Z drugiej strony, we wrześniu z ewidencji wyrejestrowano 4,1 tysiąca osób (skok o 38,8% w porównaniu z sierpniem). Głównym powodem wykreślenia było faktyczne podjęcie pracy – z tego tytułu status bezrobotnego straciło 2,7 tysiąca osób (65,9% wszystkich wyrejestrowanych).
Sytuacja na rynku ofert pracy pozostaje jednak skromna:
- We wrześniu do urzędów pracy w całym województwie zgłoszono zaledwie 1,0 tysiąca ofert zatrudnienia.
- Na jedną dostępną ofertę pracy pod koniec miesiąca przypadało średnio 26 bezrobotnych.
- Choć wskaźnik ten jest nieco lepszy niż w ubiegłym roku (28 osób na ofertę), nadal oznacza ogromną konkurencję o każde wolne stanowisko.
Gdzie ubywa miejsc pracy? Te branże zwalniają najmocniej
Spadek liczby wolnych miejsc pracy idzie w parze ze stopniową redukcją etatów w sektorze przedsiębiorstw. Jak podaje kielecki Urząd Statystyczny, w firmach zatrudniających powyżej 9 osób przeciętne zatrudnienie we wrześniu 2026 roku wyniosło 117,9 tysiąca etatów i było o 0,8% niższe niż rok wcześniej.
Gdzie redukcje były najbardziej odczuwalne, a gdzie przybyło etatów? Poniższa tabela przedstawia roczną dynamikę zatrudnienia w wybranych sekcjach gospodarki:
| Sektor / Branża | Zmiana zatrudnienia r/r |
|---|---|
| Zakwaterowanie i gastronomia | -14,9% |
| Administrowanie i działalność wspierająca | -9,4% |
| Handel i naprawa pojazdów samochodowych | -2,6% |
| Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna | -2,5% |
| Obsługa rynku nieruchomości | -1,2% |
| Przetwórstwo przemysłowe | -0,2% |
| Transport i gospodarka magazynowa | +0,2% |
| Budownictwo | +2,2% |
| Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami | +4,9% |
| Informacja i komunikacja | +8,1% |
Głębokie spadki w gastronomi, hotelarstwie i usługach wspierających pokazują, że firmy z tych sektorów dostosowują rosnące koszty do słabszego popytu, podczas gdy branża nowych technologii (IT) i branża komunalna wciąż zwiększają zatrudnienie.
Podsumowanie sytuacji w powiatach województwa świętokrzyskiego
Zestawienie stopy bezrobocia we wszystkich powiatach województwa świętokrzyskiego na koniec września 2026 roku obrazuje skalę lokalnych dysproporcji na rynku pracy:
| Powiat / Region | Stopa bezrobocia (wrzesień 2026) | Zmiana rok do roku |
|---|---|---|
| Polska | 5,8% | +0,2 p.proc. |
| Województwo Świętokrzyskie | 8,5% | +0,3 p.proc. |
| Powiat opatowski | 15,8% | +0,6 p.proc. |
| Powiat skarżyski | 14,4% | -0,4 p.proc. |
| Powiat konecki | 11,2% | -0,5 p.proc. |
| Powiat ostrowiecki | 10,7% | +0,1 p.proc. |
| Powiat kazimierski | 9,5% | +0,7 p.proc. |
| Powiat starachowicki | 8,8% | +0,2 p.proc. |
| Powiat jędrzejowski | 8,7% | +1,0 p.proc. |
| Powiat kielecki | 8,4% | +0,2 p.proc. |
| Powiat staszowski | 8,3% | +0,3 p.proc. |
| Powiat sandomierski | 8,1% | +0,3 p.proc. |
| Powiat włoszczowski | 6,8% | +0,4 p.proc. |
| Powiat pińczowski | 6,7% | +0,3 p.proc. |
| m. Kielce | 5,4% | +0,2 p.proc. |
| Powiat buski | 5,3% | +0,7 p.proc. |
Źródło danych: Urząd Statystyczny w Kielcach / Główny Urząd Statystyczny, opracowanie własne na podstawie komunikatu „Sytuacja społeczno-gospodarcza województwa świętokrzyskiego we wrześniu 2026 r.”
