Warszawa ma swój „Sen o Warszawie”, Kraków ma „Krakowski spleen”, a Starachowice mają własny rytm. Słychać go w historii ciężarówek STAR, w szumie lasu, w gwarze stadionu, w muzyce Dni Starachowic, w taktach wypełniających parkowy amfiteatr, w aktywności nad Lubianką, w dźwięku rowerowych kół, w stukocie kolei wąskotorowej i w czerwonym autobusie zapowiadającym kolejny Zlot Zabytkowych Autobusów.
To miasto przemysłowe i zielone, historyczne i nowoczesne, miejskie, ale otoczone naturą. Można tu przyjechać po dawkę historii, aktywny wypoczynek, sport, muzykę albo po prostu po kilka dni oddechu od codzienności. Najlepiej jednak przyjechać po trochę wszystkiego, bo Starachowice mają własną playlistę, której warto posłuchać.
Historia STAR-a, od której warto zacząć zwiedzanie
Jeśli wskazać jeden symbol Starachowic, opowieść trzeba rozpocząć od legendarnej ciężarówki marki STAR. Przez dziesięciolecia była ona jednym z najważniejszych elementów życia miasta. Star 20 zapisał się w historii polskiej motoryzacji jako pierwszy po II wojnie światowej seryjnie produkowany samochód w Polsce, opracowany przez polskich konstruktorów.
STAR nie był więc tylko samochodem ciężarowym. Był także symbolem polskiej myśli inżynierskiej, przemysłowej siły miasta i jednym z powodów, dla których nazwa Starachowice stała się rozpoznawalna w całym kraju. Przez kolejne dekady produkowane tutaj pojazdy trafiały na polskie drogi i za granicę, a fabryka była miejscem pracy dla kolejnych pokoleń mieszkańców.
Dziś tę historię można odkrywać w różnych częściach miasta. Charakterystyczne promocyjne witacze, czyli oryginalne ciężarówki STAR, otrzymały drugie życie dzięki zaangażowaniu starachowickich firm, m.in. Autobox Innovations i Star San Duo. Wyremontowane i odnowione pojazdy nie wożą już ładunków, ale opowiadają historię miasta.
Muzeum Przyrody i Techniki oraz motoryzacyjne legendy
STAR-y można zobaczyć także w Muzeum Przyrody i Techniki. Wielki piec, zabytkowe obiekty dawnej huty i przemysłowa architektura tworzą wyjątkowe tło dla samochodów, które przez lata były dumą Starachowic.
Wśród nich znajduje się STAR 266R, który w 1988 roku wystartował w X Rajdzie Paryż–Dakar. To pojazd związany z jedną z najbardziej legendarnych imprez motoryzacyjnych świata. W muzeum można zobaczyć również STAR-a 660M2, czyli wierną replikę papamobile przygotowanego na pierwszą pielgrzymkę Jana Pawła II do Polski w 1979 roku. Oryginalne pozostałości pojazdu zostały pozyskane przez muzeum, a następnie samochód odtworzono.
Na liście starachowickich atrakcji są także wystawy paleontologiczne i ślady dinozaurów, które kiedyś chodziły po starachowickiej ziemi. Szczególnie warto odwiedzić miasto podczas wydarzeń motoryzacyjnych, zlotów czy imprezy Legenda STAR-a, kiedy historia tej marki znów staje się żywa.
Starachowice w ruchu. Drogi, autobusy i bezpłatna komunikacja
Historia STAR-a naturalnie prowadzi na drogę, a właśnie tam można zobaczyć kolejne oblicze współczesnych Starachowic. Miasto zmienia się: powstają nowe drogi i wiadukty, rozwijana jest infrastruktura rowerowa, modernizowane są przestrzenie publiczne, inwestuje się w transport, mieszkalnictwo, szkoły i obiekty sportowe.
Starachowice najlepiej poznaje się podczas przemieszczania się z miejsca na miejsce – samochodem, rowerem, autobusem albo pieszo. Szczególną atrakcją jest zabytkowy, prawie 40-letni Jelcz PR110, który przypomina pasażerom historię komunikacji publicznej zapisaną w skórzanych fotelach i starych kasownikach.
W ostatni weekend wakacji na ulicach miasta pojawi się ponad 50 zabytkowych autobusów. Wszystko za sprawą trzeciej edycji Zlotu Zabytkowych Autobusów. W tym roku szczególnym powodem do świętowania jest 70-lecie komunikacji publicznej w mieście. Zabytkowe pojazdy, wystawy, parada autobusów, zwiedzanie zajezdni i specjalne linie pokazują, że transport jest ważną częścią miejskiej historii.
Obok zabytkowych autobusów po Starachowicach jeżdżą także nowoczesne pojazdy wyprodukowane w starachowickiej fabryce MAN-a, największym pracodawcy w mieście. Starachowice rozwijają również ekologiczny transport publiczny. Od 1 kwietnia 2022 roku funkcjonuje tu bezpłatna komunikacja miejska, która działa już ponad 1600 dni. W kolejnych latach liczba pasażerów znacząco wzrosła, a bezpłatna komunikacja stała się jednym z charakterystycznych elementów miasta.
Rowerem przez Starachowice i okolice
Starachowice można poznawać także na rowerze. Miasto rozwija sieć dróg rowerowych, działa tu system roweru miejskiego STARBIKE, a ziemia starachowicka coraz mocniej zaznacza swoją obecność na rowerowej mapie regionu.
Jednym z najlepszych przykładów jest Starachowicka Strzała – impreza z dziesięcioletnią historią, która zyskała uznanie nie tylko wśród lokalnych miłośników dwóch kółek. Do Starachowic przyjeżdżają zawodnicy z całej Polski, a trasa prowadząca drogami powiatu starachowickiego daje uczestnikom wiele sportowej satysfakcji. Organizatorzy porównują jej charakter do najlepszych belgijskich klasyków.
Rower w Starachowicach może mieć jednak wiele odsłon. Są zawody dla tych, którzy chcą się ścigać, ale są też rodzinne przejazdy, rajdy rowerowe, imprezy MTB i wspólne wyprawy, w których najważniejsza jest przyjemność jazdy. Naturalnym kierunkiem rowerowych wycieczek są zielone przestrzenie Sieradowickiego Parku Krajobrazowego, świętokrzyskie lasy i pagórki.
Starachowice są również gospodarzem wydarzeń triathlonowych. W tej dyscyplinie rower jest jednym z kluczowych elementów rywalizacji, a okolice miasta oferują wodę, zróżnicowane trasy, tereny zielone i infrastrukturę sportową.
Zielone oblicze Starachowic
Choć Starachowice mają przemysłową historię, ich współczesne oblicze jest zaskakująco zielone. Lasy otaczające miasto pozwalają szybko uciec od miejskiego zgiełku. Wystarczy spacer, przejażdżka rowerem albo wycieczka w okolice zbiorników wodnych, żeby odkryć spokojniejszy rytm miasta.
Jednym z takich miejsc jest zalew Pasternik. To przestrzeń dla osób, które chcą odpocząć, zwolnić i posłuchać natury. Szuwary, woda i ptaki tworzą tu własną ścieżkę dźwiękową, a cisza staje się jedną z największych atrakcji.
Lubianka. Tu zaczyna się lato
Inny charakter ma Lubianka, która stała się jedną z najważniejszych rekreacyjnych wizytówek Starachowic. Plaża, woda, pomosty, tereny rekreacyjne, sport, kajaki, żaglówki, wakeboarding, rowery wodne, spacery i wydarzenia plenerowe sprawiają, że nad zalew przyjeżdżają nie tylko mieszkańcy miasta, ale również goście z całego regionu.
Lubianka pozwala rozpocząć dzień aktywnie, spędzić popołudnie nad wodą, a wieczorem trafić na koncert, kino plenerowe albo jedno z letnich wydarzeń. W wakacyjnym kalendarzu pojawiają się imprezy łączące wypoczynek nad wodą z muzyką i atmosferą festiwalu. Starlight Festival oraz Sunshine Lubianka Festival przyciągają coraz większą publiczność, a muzyka elektroniczna, sety DJ-skie i taneczny klimat zamieniają Lubiankę w centrum letniej zabawy.
Za dnia można tu odpoczywać na plaży, pływać, korzystać ze sportowych atrakcji czy spacerować. Kilka godzin później to samo miejsce może stać się parkietem pod gołym niebem.
Port Lubianka i historia Władysława Wagnera
Lubianka ma również szczególne znaczenie historyczne. Port Lubianka nosi imię Władysława Wagnera – urodzonego w Starachowicach żeglarza i podróżnika, który jako pierwszy Polak opłynął świat pod polską banderą. Dzięki tej historii Starachowice, choć nie mają dostępu do morza, zyskują własny port i opowieść o człowieku, który ruszył na szerokie wody.
To jeden z powodów, dla których weekend w Świętokrzyskiem może zacząć się właśnie od Lubianki, a potem prowadzić dalej – w stronę kolejnych atrakcji regionu.
Miasto, które buduje nowy dom
Starachowice nie stoją w miejscu. W mieście realizowane są inwestycje mieszkaniowe, drogowe, komunikacyjne i społeczne. Zmieniają się osiedla, powstają nowe przestrzenie, modernizowane są szkoły i obiekty sportowe.
Ponad 250 rodzin znalazło już nowy dom na mapie Starachowic. Za tą liczbą stoją indywidualne historie: młode rodziny, osoby rozpoczynające samodzielne życie i mieszkańcy, którzy otrzymali szansę na własne mieszkanie. To efekt konsekwentnych działań miasta związanych z rozwojem miejskiego zasobu mieszkaniowego i budową nowych lokali.
Jednym z najbardziej charakterystycznych przykładów zmian jest osiedle Wzgórze, nazywane jednym z serc starachowickiej rewitalizacji. Zmienia się tam nie tylko wygląd budynków i otoczenia, ale również ich przeznaczenie. Dawne komórki, które przez lata nie były wykorzystywane jako przestrzeń mieszkalna, są przekształcane w mieszkania.
Nowa droga, wiadukt, mieszkania, zmodernizowana szkoła, obiekt sportowy czy zagospodarowana przestrzeń rekreacyjna to kolejne elementy większej układanki. Razem tworzą miasto, które konsekwentnie zmienia swoje oblicze.
Starachowice w ciągłej zmianie
Współczesne Starachowice można opisać jednym słowem: zmiana. Widać ją w infrastrukturze, transporcie, przestrzeniach rekreacyjnych, sporcie, mieszkalnictwie i sposobie, w jaki miasto wykorzystuje swoje przemysłowe dziedzictwo.
Starachowice nie próbują wybierać między przeszłością a przyszłością. Wielki piec nadal przypomina o historii, STAR pozostaje symbolem miasta, a zabytkowe autobusy wracają na ulice. Jednocześnie obok nich pojawiają się nowoczesne autobusy, nowe inwestycje i nowe przestrzenie do życia.
Małomiasteczkowe? Tylko pozornie
Starachowice nie są Warszawą, Krakowem ani Wrocławiem. I właśnie w tym tkwi ich siła. Nie trzeba tu stać godzinami w korkach, szukać zieleni przez pół dnia ani jechać kilkudziesięciu kilometrów, żeby znaleźć wodę, las i miejsce na rower.
Jednocześnie nie oznacza to, że w mieście nic się nie dzieje. Kalendarz wydarzeń wypełniają imprezy sportowe, kolarskie, motoryzacyjne, rodzinne i kulturalne. Są koncerty, wydarzenia plenerowe, imprezy nad Lubianką, wydarzenia na stadionie i w przestrzeniach miejskich. To małomiasteczkowość w najlepszym znaczeniu tego słowa.
Sportowe emocje i 100-lecie Staru Starachowice
Starachowice mają również wyraźną energię sportową. Nowy stadion stał się miejscem, w którym mieszkańcy mogą wspólnie przeżywać emocje.
Star Starachowice występuje w III lidze, a własny stadion jest dla zespołu prawdziwą twierdzą. W tym roku klub obchodzi 100-lecie swojego powstania. To jubileusz zapisany w historii miasta i przeżywany w zielono-czarnych barwach. Stadion jest także miejscem zawodów lekkoatletycznych i wydarzeń sportowych dla różnych grup wiekowych.
Wydarzenia, koncerty i miejska energia - Dni Starachowic już w najbliższy weekend!
Starachowice mają swój rytm wydarzeń. Latem szczególnie dobrze widać to nad Lubianką i w miejskich przestrzeniach rekreacyjnych, gdzie odbywają się koncerty i spotkania z artystami.
Pod koniec wakacji warto wybrać się Dni Starachowic – dwudniowego święta miasta, które co roku przyciąga tłumy mieszkańców i gości. Koncerty z udziałem gwiazd polskiej sceny, wydarzenia towarzyszące i atmosfera dużego miejskiego święta sprawiają, że to jeden z tych weekendów, kiedy Starachowice stają się wyjątkowo głośne. W tym roku na scenie będzie można zobaczyć same gwiazdy. W sobotę, 29 sierpnia wystąpią: Fukaj oraz Young Igi. W niedzielę, 30 sierpnia natomiast: Skolim, Bryska oraz T.Love.
Dni Starachowic po raz trzeci łączą się też ze Zlotem Zabytkowych Autobusów, więc oprócz muzyki na ulice miasta wyjadą motoryzacyjne legendy. Wydarzenie napędza firma MAN, która jest również partnerem MANii Biegania – jednej z najważniejszych imprez biegowych w mieście.
Muzyka w wakacyjnych Starachowicach ma wiele odcieni. Nad Lubianką odbywają się festiwale Starlight i Sunshine z elektronicznymi brzmieniami, światłami i setami DJ-skimi. Jest też Disco Grill organizowany z Animexem. Z kolei podczas Magii Świateł, organizowanej z okazji Dnia Dziecka, monumentalny Wielki Piec zmienia się dzięki światłom, laserom i muzyce w scenografię widowiska.
Inny charakter mają Dni Muzyki Organowej im. Stefana Ratusińskiego. Starachowickie kościoły rozbrzmiewają wtedy muzyką organową, barokiem i klasycznymi kompozycjami, a do miasta przyjeżdżają znakomici artyści. W Starachowicach można więc jednego dnia słuchać DJ-skich setów nad wodą, a innym razem zasiąść w świątyni i wsłuchać się w brzmienie organów.
Do tego dochodzą występy Zespołu „Mazowsze”, wydarzenia kolarskie, motoryzacyjne, sportowe i muzealne. Starachowice nie grają jednego gatunku – łączą DJ-a z organistą, Wielki Piec z laserami, zabytkowy autobus z koncertową sceną, sportowca z muzykiem oraz przemysłową historię z nowoczesnym festiwalem.
Starachowice – dobry adres na weekend w Świętokrzyskiem
Starachowice można odkrywać na wiele sposobów. Jednego dnia można przejść od przemysłowej historii STAR-a do zieleni lasu, od wielkiego pieca do plaży nad Lubianką, od roweru do stadionu, od zabytkowego autobusu do nowoczesnego taboru, od historii Władysława Wagnera do współczesnych inwestycji i od miejskiego koncertu do ciszy Pasternika.
Między wielkomiejską energią a spokojem świętokrzyskiej natury można znaleźć wszystko, czego potrzeba, żeby dobrze spędzić weekend.
– Przyjedźcie do Starachowic i napiszcie własną piosenkę. Najlepsze w tej historii jest jednak to, że nie jest jeszcze skończona. To nie jest pełna playlista. Starachowice wciąż dopisują do niej nowe utwory. Nowe inwestycje, wydarzenia, ścieżki rowerowe, miejsca spotkań. Właśnie dlatego warto przyjechać tutaj nie tylko raz. Bo za rok można zobaczyć coś nowego. Za dwa lata coś jeszcze innego. A za każdym razem odkryć kolejną melodię tego miasta. Nie musicie być fanami motoryzacji. Nie musicie być kolarzami, żeglarzami ani kibicami. Nie musicie znać historii przemysłu ani mieć przygotowanego szczegółowego planu wycieczki. Wystarczy, że chcecie spędzić kilka dobrych dni, bo Starachowice to Dobry Adres – podkreśla Prezydent Miasta Starachowice Marek Materek.
Starachowice mają swoją historię, charakter i rytm. Wystarczy włączyć własną playlistę, spakować się na weekend i ruszyć na ziemię świętokrzyską. Na miejscu może się okazać, że właśnie tutaj czeka nowy wielki przebój.
