Unikalna architektura i nocleg Józefa Piłsudskiego
Budynek wzniesiono najprawdopodobniej w XVII stuleciu, a w latach 1770–1775 przebudowano go według projektu ks. Józefa Karśnickiego – jezuickiego architekta tworzącego m.in. dla klasztoru na Świętym Krzyżu. Dwór reprezentuje klasyczny styl polski: jest parterowy, założony na planie prostokąta i nakryty wysokim, łamanym dachem gontowym z małymi okienkami typu „wole oko”. Najbardziej charakterystycznym elementem elewacji jest barokowy przedsionek ujęty pilastrami i wieńczony wolutowym szczytem.
Dla historii regionu miejsce to ma również szczególne znaczenie wojskowe. Z 23 na 24 czerwca 1915 roku we dworze spędził noc Józef Piłsudski, który odpoczywał tu po ciężkich walkach pod pobliskimi Konarami. Wydarzenie to upamiętnia tablica umieszczona na fasadzie budynku. Z dawnego założenia parkowego wokół obiektu zachowały się sędziwe lipy, robinie oraz czytelne ślady podjazdu i alei spacerowych.
Od szlacheckiego majątku po szkołę i pracownię artysty
Od połowy XIX wieku posiadłość należała do rodziny Malinowskich herbu Pobóg. Po II wojnie światowej mały areał gruntu uchronił majątek przed parcelacją, a ostatnia właścicielka Zofia Malinowska przekazała budynek na cele oświatowe. Przez kolejne dekady mieściła się w nim szkoła podstawowa.
W 1976 roku niszczejący dwór zakupił kielecki rzeźbiarz Zygmunt Kaczor, autor znanych pomników Bolesława Prusa w Hrubieszowie czy Adolfa Dygasińskiego w Pińczowie. Artysta przeprowadził gruntowny remont obiektu i uratował go przed ruiną. Ciekawostką w sąsiedztwie budynku są dwa duże kamienne bloki z wyrytym nazwiskiem i cytatem z Wincentego Witosa – to pozostałość po niedokończonym pomniku chłopskiego premiera, który planowano wznieść na terenie posiadłości.
Zagra Serbinów w nowej ekranizacji „Nocy i dni”
Dzięki zachowanej autentyczności i klimatowi dawnej wsi dworek w Nikisiałce Małej idealnie wpisał się w wizję twórców nowej adaptacji powieści Marii Dąbrowskiej. Obiekt i jego otoczenie odgrywają rolę Serbinowa – ziemskiego majątku, w którym bohaterowie powieści spędzają trzydzieści lat swojego życia.
Za reżyserię ośmioodcinkowego serialu odpowiada Kamila Tarabura, a w postacie Barbary i Bogumiła wcielają się Jaśmina Polak oraz Tomasz Schuchardt. Premiera produkcji zaplanowana jest na 2027 rok.
Jak dojechać do dworku w Nikisiałce Małej?
Do dworku w Nikisiałce Małej (gmina Opatów, woj. świętokrzyskie) można sprawnie dotrzeć z pobliskiego Opatowa kilkoma trasami:
- Samochodem: Nikisiałka Mała leży około 6,5 km na południowy wschód od centrum Opatowa, w urokliwej dolinie rzeki Opatówki. Najprostszy dojazd z Opatowa prowadzi drogami lokalnymi na południowy wschód, m.in. trasą powiatową przez Wąworków i Karwów.
- Rowerem: Przez miejscowość przebiegają oficjalne szlaki turystyczne:
- Żółty szlak rowerowy łączący Sandomierz z Opatowem (prowadzący m.in. przez Karwów i Nikisiałkę Małą).
- Zielony szlak rowerowy w okolicach Opatowa (trasa: Opatów – Nikisiałka Mała – Międzygórz – Włostów – Tudorów – Opatów).
Wskazówka dla turystów: Zabytkowy dwór wraz z otaczającym go parkiem stanowi obecnie własność prywatną. Budynek usytuowany jest na wzniesieniu w północnej części wsi i można go obejrzeć z zewnątrz z perspektywy okolicznych dróg oraz ścieżek przylegających do dawnego parku.
źródła: Zabytek.pl, tyna.info.pl.
