Od rycerskiego dworu do magnackiej rezydencji
Historia zamku w Ćmielowie sięga II połowy XIV wieku, kiedy to na podmokłym terenie w rozlewisku rzeki Kamiennej wzniesiono rycerski dwór obronny. Prawdziwy okres rozkwitu nadszedł jednak w XVI wieku, gdy obiekt stał się własnością potężnego rodu Szydłowieckich. Kanclerz wielki koronny Krzysztof Szydłowiecki, jeden z najważniejszych mężów stanu złotego wieku, przekształcił go w imponującą renesansową rezydencję typu palazzo in fortezza. Zamek na wyspie stał się miejscem narodzin wybitnych postaci, w tym słynnego podróżnika Mikołaja Krzysztofa Radziwiłła „Sierotki” w 1549 roku.
Niestety, losy warowni na przestrzeni wieków były burzliwe. Zamek przetrwał oblężenie i zniszczenia podczas potopu szwedzkiego w 1657 roku, a później dotkliwe rozbiórki w dobie III wojny północnej. W XIX wieku budowla straciła swoje funkcje rezydencjonalne – w jej murach urządzono browar, a później łaźnię i szpital wojskowy. Przez dekady zamek popadał w ruinę, aż do momentu, gdy stał się symbolem zapomnienia.
Wielki powrót. Architektoniczna rewolta z pasją w tle
Ratunek przyszedł w 2022 roku, kiedy ruiny zakupiło małżeństwo z Gdańska – Anna i Tadeusz Maciej Zarębscy. Ich marzenie o przywróceniu godności temu miejscu przerodziło się w gigantyczną inwestycję. Prace renowacyjne poprzedzono szeroko zakrojonymi badaniami archeologicznymi pod kierownictwem dr. Tomasza Olszackiego. Podczas wykopalisk odkryto m.in. pozostałości starszego, XV-wiecznego dworu, unikatowe kafle herbowe oraz setki monet i artefaktów.
Dzięki determinacji właścicieli, proces odbudowy postępuje w niesamowitym tempie. Z ruin wydobyto oryginalny, 500-letni bruk dziedzińca, zabezpieczono mury kaplicy i zrekonstruowano kluczowe elementy kamieniarki renesansowej. Co najważniejsze, zamek nie został zamieniony w „sterylne” muzeum, lecz w tętniące życiem centrum kultury, które zachowuje charakter trwałej ruiny zintegrowanej z nowoczesnymi rozwiązaniami.
10
Stratocastle. Gdzie historia brzmi rockiem
To, co najbardziej wyróżnia Ćmielów na mapie europejskich zamków, to unikatowe połączenie archeologii z muzyką. W murach warowni znajdzie się Galeria Gitar Stratocastle – największa w Europie kolekcja instrumentów. Turyści będą mogli podziwiać ponad 400 unikatowych gitar z autografami legend światowej muzyki, w tym pamiątki po Jimim Hendrixie czy Metallice.
Po otwarciu zwiedzający zobaczą:
- Wystawę archeologiczną prezentującą najcenniejsze skarby wydobyte z ziemi podczas renowacji
- Muzeum muzyczne z imponującą kolekcją instrumentów i płyt winylowych
- Odrestaurowany dziedziniec i renesansową kaplicę, która odzyskała swój sakralny blask
- Restaurację Stratocastle, oferującą wyjątkowe doznania kulinarne w historycznych wnętrzach.
Zamek otacza 13 hektarów łąk, które staną się areną jarmarków historycznych, zlotów starych samochodów oraz wielkich koncertów rockowych.
Mieliśmy projekty, jak to przerobić na dom. Ale ten zamek jest tak mocno zakorzeniony w świadomości mieszkańców, że uznaliśmy, że zamknięcie go na prywatną rezydencję nie byłoby fajne. Mówię do męża: słuchaj, masz kolekcję gitar, weź się tam właduj i zróbmy, prócz muzeum historycznego, muzeum muzyczne. I tak się stało - opowiada Anna Zarębska, właścicielka zamku.
Polecany artykuł:
Znaczenie dla regionu i wydarzenia inauguracyjne
Otwarcie zamku to moment przełomowy dla turystyki w powiecie ostrowieckim. Inwestycja ta ma szansę sprawić, że Ćmielów stanie się nowym, obowiązkowym punktem na mapie każdego podróżnika. Maj 2026 roku upłynie pod znakiem muzycznego trzęsienia ziemi. Główne uroczystości – „Koronacja Zamku” (24 maja) – przeniosą gości w czasy Jagiellonów dzięki monumentalnym inscenizacjom. Fanów mocniejszych brzmień przyciągną festiwale z udziałem takich gwiazd jak Jan Borysewicz czy muzycy związani z King Crimson.
Praktyczne informacje dla turystów
- Lokalizacja: ul. Zamkowa 16, 27-440 Ćmielów
- Data otwarcia: 24 maja 2026 roku
- Dojazd: Zamek położony jest przy drodze wojewódzkiej nr 755 (trasa Ostrowiec Świętokrzyski – Zawichost)
- W okolicy: Nie można przegapić wizyty w Żywym Muzeum Porcelany w Ćmielowie oraz spaceru po Porcelanowym Rynku
Zobacz Porcelanowy Rynek w Ćmielowie na zdjęciach
33
Zamek w Ćmielowie to dowód na to, że pasja potrafi ożywić kamienie. Już dziś zaplanujcie swój majowy wyjazd w 2026 roku, by stać się częścią tej niezwykłej historii!
