W PRL-u przyjeżdżały tu tłumy z północy Kielecczyzny. Pamiętasz dom handlowy „Bartek” w Skarżysku-Kamiennej?

Dawid Bąk

2026-11-02 10:18

W historii polskiego handlu czasów PRL-u istniały obiekty, które znacznie wykraczały poza definicję zwykłego sklepu. Stawały się wyznacznikami wielkomiejskości, punktami orientacyjnymi, a przede wszystkim tętniącymi życiem miejscami spotkań mieszkańców. W Skarżysku-Kamiennej tę szczególną rolę przez dekady odgrywał Spółdzielczy Dom Handlowy „Bartek” – budynek, który na lata stał się handlową wizytówką regionu.

Odpowiedź na przemysłowy boom Skarżyska-Kamiennej

Budowa Spółdzielczego Domu Handlowego "Społem" w sąsiedztwie dworca PKP rozpoczęła się w 1973 roku. Decyzja o jego powstaniu nie była przypadkowa – dynamiczny rozwój przemysłowej części miasta, napędzany głównie przez potężne Zakłady Metalowe „Predom-Mesko”, wymagał odpowiedniej infrastruktury. Miasto potrzebowało nowoczesnego zaplecza handlowego, które sprostałoby potrzebom tysięcy pracowników i ich rodzin.

Efekt przeszedł najśmielsze oczekiwania. „Bartek” zaoferował aż siedem tysięcy metrów kwadratowych powierzchni handlowej, stając się największym domem handlowym w całym ówczesnym województwie kieleckim (obejmującym dużą część przyszłego województwa radomskiego).

Modernistyczna bryła i nowatorskie wnętrza

Obiekt, nazywany przez mieszkańców po prostu „Esdehem”, wyróżniał się charakterystyczną dla lat 70. modernistyczną architekturą. Elegancji i wielkomiejskiego szyku nadawały mu ażurowe płyty osłaniające elewację.

Przemyślana organizacja wnętrza na kilku kondygnacjach gwarantowała niespotykany dotąd w regionie komfort zakupów:

Parter przeznaczono na stoiska z artykułami spożywczymi, chemią, kosmetykami oraz sprzętem gospodarstwa domowego.
Wyższe piętra zarezerwowano dla działów odzieżowych, obuwniczych, tekstylnych oraz ze sprzętem RTV.

Złote lata "Bartka". Handel, zakupy i „polowanie” na towar

W latach 70. i 80. „Bartek” przeżywał swój największy rozkwit. Od rana do wieczora tętnił życiem, przyciągając kupujących nie tylko ze Skarżyska-Kamiennej, ale i z okolicznych miejscowości, a nawet z większych ośrodków, takich jak Kielce czy Starachowice.

To właśnie tutaj odbywały się słynne „polowania” na towary deficytowe. Gdy do sklepu „rzucano” markowe ubrania, zagraniczne kosmetyki czy poszukiwane urządzenia AGD, korytarze „Bartka” błyskawicznie wypełniały się tłumami klientów.

Nowa rzeczywistość i zmiana wizerunku

Wraz z nadejściem lat 90. obiekt przeszedł proces komercjalizacji. Podzielone powierzchnie zaczęto wynajmować prywatnym przedsiębiorcom oraz rozwijającym się sieciom handlowym.

Z biegiem lat zmianom ulegała także sama bryła budynku. Przełomowy okazał się 2026 rok, kiedy ze względów bezpieczeństwa zdecydowano o zdemontowaniu, ażurowych płyt elewacyjnych. Budynek zyskał nową kolorystykę i odświeżony wygląd, dostosowując się do standardów wizualnych współczesnych centrów handlowych.

Ważny punkt na mapie współczesnego miasta

Mimo że w Skarżysku-Kamiennej powstały w międzyczasie nowoczesne galerie handlowe, „Bartek” nie stracił na znaczeniu. Dla starszego pokolenia pozostaje sentymentalnym wspomnieniem młodości i dawnego handlu, z kolei młodsi mieszkańcy cenią go jako wygodne centrum usługowe w samym sercu miasta. Dziś w jego murach działają m.in. popularny sklep spożywczy znanej sieci oraz nowoczesny klub fitness z siłownią.